جوان‌سازی پوست با ماسک قارچ یکی از روش‌های خانگی محبوب برای مراقبت از پوست است. قارچ ماده غذایی مغذی و حاوی ویتامین‌ها و املاح مفید است و عصاره برخی قارچ‌ها، به‌ویژه قارچ‌های دارویی، امروزه در محصولات آرایشی و مراقبت از پوست هم به کار می‌رود.
قارچ‌های خوراکی حاوی ویتامین‌های گروه B مانند B2 (ریبوفلاوین)، B3 (نیاسین) و B9 (فولات)، مقادیر کمی ویتامین C و D (ویتامین D در قارچ‌هایی که در معرض نور فرابنفش قرار گرفته‌اند بیشتر است) و املاح معدنی مانند روی، مس، پتاسیم، فسفر و سلنیوم هستند. این مواد مغذی بیشتر از راه خوردن به سلامت پوست کمک می‌کنند. قارچ‌ها همچنین آنتی‌اکسیدان‌هایی مانند ارگوتیونین دارند که رادیکال‌های آزاد را خنثی می‌کنند؛ البته آنتی‌اکسیدان‌ها سلول‌های مرده پوست را از بین نمی‌برند (این کار لایه‌برداری است) و اثر ضدپیری و کاهش چین و چروک ماسک‌های قارچی در مطالعات انسانی ثابت نشده است. در کنار ماسک گانودرما، محصولاتی مانند ماسک کامبوجا و کفیر هم با عنوان ماسک قارچی شناخته می‌شوند؛ هرچند کامبوجا و کفیر در واقع قارچ نیستند.
⚠️ سلب مسئولیت:
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان پزشک متخصص پوست نیست. بیشتر خواص پوستی نسبت‌داده‌شده به قارچ‌ها، کامبوجا و کفیر در مطالعات آزمایشگاهی دیده شده و در کارآزمایی‌های بالینی روی انسان ثابت نشده است. ماسک‌های خانگی ممکن است باعث حساسیت یا تحریک پوست شوند؛ پیش از استفاده، هر ماسک را روی بخش کوچکی از پوست (مثلاً زیر ساعد) آزمایش کنید. اگر به تخم‌مرغ، شیر، بادام یا عسل حساسیت دارید، از ماسک‌های حاوی آن‌ها استفاده نکنید؛ ماسک را از چشم و دهان دور نگه دارید و روی زخم، پوست ملتهب یا آفتاب‌سوخته نزنید. آب لیمو و سایر مرکبات روی پوستی که در معرض آفتاب قرار بگیرد، می‌تواند باعث سوختگی و لک ماندگار شود. در صورت قرمزی، خارش، تورم یا سوزش، ماسک را فوراً بشویید و اگر علائم ادامه یافت، به پزشک مراجعه کنید. هرگز از قارچ وحشی ناشناخته برای تهیه ماسک استفاده نکنید.
انواع ماسک صورت با قارچ‌های دارویی و محصولات تخمیری
ماسک‌ها و محصولات آرایشی موجود در بازار که با عنوان «ماسک قارچ» شناخته می‌شوند، بیشتر بر پایه عصاره قارچ گانودرما یا محصولات تخمیری مانند کامبوجا و کفیر تهیه می‌شوند. در ادامه، خواصی را که برای هر کدام گزارش شده است، مرور می‌کنیم.
خواص ماسک صورت با قارچ گانودرما
قارچ گانودرما (ریشی) پرکاربردترین قارچ در محصولات آرایشی تجاری است. این قارچ قهوه‌ای‌رنگ سرشار از پلی‌ساکاریدهایی است که در فرمولاسیون محصولات آرایشی به‌عنوان ماده مرطوب‌کننده و کمک به حفظ رطوبت پوست به کار می‌روند.
خواصی که در مطالعات آزمایشگاهی برای عصاره گانودرما و برخی قارچ‌های دیگر گزارش شده، عبارت‌اند از:
- مرطوب‌کنندگی
- ضدالتهابی
- ترمیم‌کنندگی
- ضدلک (مهار آنزیم تیروزیناز که در تولید رنگدانه نقش دارد)
- آنتی‌اکسیدانی
- خنثی‌کردن رادیکال‌های آزاد
- ضدپیری پوست (مهار آنزیم‌های تجزیه‌کننده کلاژن و الاستین)
با این حال، به گفته پژوهشگران، این یافته‌ها بیشتر آزمایشگاهی‌اند و ادعاهای آرایشی قارچ‌ها هنوز باید با کارآزمایی‌های بالینی روی انسان تأیید شوند.
خواص ماسک صورت با قارچ کامبوجا
قارچ کامبوجا در واقع قارچ نیست؛ بلکه مجموعه‌ای همزیست از باکتری‌ها و مخمرها (SCOBY) است که از تخمیر چای شیرین به دست می‌آید. برخی تولیدکنندگان محصولات آرایشی از عصاره تخمیری کامبوجا در ماسک‌ها و کرم‌ها استفاده می‌کنند و آن را ترمیم‌کننده پوست معرفی می‌کنند؛ اما شواهد بالینی کافی برای اثر آن بر رفع چین و چروک یا درمان جوش وجود ندارد.
سایر خواص نسبت‌داده‌شده به ماسک صورت کامبوجا عبارت‌اند از:
- تقویت پوست
- جلوگیری از جوش
- کاهش چین و چروک پوست
- روشن و شفاف کردن پوست صورت
خواص ماسک صورت با قارچ کفیر
قارچ کفیر هم قارچ واقعی نیست؛ دانه‌های کفیر ترکیبی همزیست از باکتری‌ها و مخمرها هستند که در ماده‌ای پلی‌ساکاریدی به نام کفیران به هم متصل شده‌اند. کفیر نوشیدنی غلیظی است که از تخمیر شیر با این دانه‌ها به دست می‌آید. کفیر منبع خوبی از ویتامین‌های گروه B، به‌ویژه B12، B1، نیاسین، پیریدوکسین و اسید فولیک، و همچنین کلسیم و پروتئین است؛ اما برخلاف تصور رایج، فیبر ندارد.
خواص نسبت‌داده‌شده به کفیر برای پوست:
- کمک به روشن و محو شدن جای جوش و لکه‌های پوستی
- جوان‌سازی پوست از طریق تحریک تولید کلاژن
- لایه‌برداری ملایم پوست به کمک اسید لاکتیک
- افزایش رطوبت و ایجاد نرمی و لطافت در پوست
- اثر ضدالتهابی
- کمک به کاهش چین و چروک پوست
- سفت‌کنندگی پوست
بیشتر فواید سلامت کفیر در مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی بررسی شده است و این خواص پوستی هم هنوز در مطالعات بالینی کافی تأیید نشده‌اند. اسید لاکتیک کفیر، مانند سایر اسیدهای لایه‌بردار، ممکن است پوست حساس را تحریک کند.
در ادامه، چند ماسک خانگی ساده با قارچ و کفیر را معرفی می‌کنیم. دقت کنید که کامبوجا و کفیر جایگزین پودر قارچ نیستند؛ هر ماسک را با همان مواد گفته‌شده تهیه کنید.
📖 مقاله مرتبط: اکسیر جوانی در قارچ‌های جادویی
انواع ماسک صورت با قارچ
انواع ماسک صورت با قارچ را در شش بند برای شما عزیزان گردآوری کرده‌ایم. به یاد داشته باشید که قارچ‌ها خواص بسیاری دارند و علاوه بر ماسک، در تناسب اندام و رژیم‌های کاهش وزن هم کاربرد دارند. پیش از استفاده از هر ماسک، آن را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنید.
۱. ماسک قارچ برای ضد پیری پوست
این ماسک ترکیبی از پودر قارچ، سفیده تخم‌مرغ و آب لیمو است. قارچ حاوی پروتئین، ویتامین‌ها و روی است و آب لیمو ویتامین C دارد؛ البته اثر ضدلک و ضدپیری این ماسک خانگی در مطالعات علمی بررسی نشده است.
مواد لازم:
- ۴ تا ۵ تکه قارچ
- یک عدد سفیده تخم‌مرغ
- یک قاشق غذاخوری آب لیمو ترش
طرز تهیه و طریقه استفاده:
ابتدا قارچ‌ها را در آفتاب یا روی شوفاژ خشک کنید و سپس آن‌ها را درون مخلوط‌کن بریزید تا پودر شوند. بعد، سفیده تخم‌مرغ و آب لیمو را به آن بیفزایید و به‌خوبی هم بزنید تا ترکیبی یکدست به دست آید. ماسک را روی گردن و صورت خود بزنید و بعد از ۱۵ دقیقه با آب ولرم بشویید.
⚠️ نکته ایمنی: این ماسک را ترجیحاً شب استفاده کنید و تا چند ساعت پس از آن، پوست را در معرض آفتاب قرار ندهید؛ آب لیمو روی پوست در معرض آفتاب می‌تواند باعث سوختگی و لک شود. اگر پوست حساس دارید، آب لیمو را حذف کنید. سفیده تخم‌مرغ خام را از دهان و چشم دور نگه دارید.
۲. ماسک صورت قارچ برای زیبایی پوست
این ماسک خاصیت نرم‌کنندگی دارد و به لطافت پوست کمک می‌کند.
مواد لازم:
- یک تکه کوچک کدوی خام
- یک قاشق غذاخوری روغن بادام شیرین
- یک عدد قارچ کوچک
- یک تکه کوچک سیب‌زمینی
- یک قاشق غذاخوری خامه
طرز تهیه و طریقه استفاده:
ابتدا تمام مواد را درون میکسر بریزید و به‌خوبی مخلوط کنید. سپس ماسک به دست آمده را روی گردن، صورت و حتی دست‌هایتان بزنید و بعد از ۱۵ دقیقه با آب ولرم بشویید. در پایان اگر پوست خشکی دارید، کمی روغن بادام شیرین روی پوست بزنید.
نکته: ماسک‌های خانگی نگهدارنده ندارند؛ آن‌ها را تازه تهیه کنید، همان موقع استفاده کنید و باقی‌مانده را دور بریزید. اگر به بادام یا مغزها حساسیت دارید، از این ماسک استفاده نکنید.
۳. ماسک برای پوست‌های نرمال
مواد لازم:
- ۲ قاشق غذاخوری کفیر
- یک عدد خیار کوچک
طرز تهیه و طریقه استفاده:
ابتدا خیار را رنده کنید و آب آن را بگیرید و با کفیر مخلوط کنید. پس از تمیز کردن پوست، این ترکیب را روی صورت بمالید و بعد از گذشت بیست دقیقه، با آب ولرم بشویید.
۴. ماسک برای پوست‌های خشک
این ماسک به حفظ رطوبت طبیعی پوست، به‌خصوص پوست‌های خشک، کمک می‌کند.
مواد لازم:
- ۲ قاشق غذاخوری کفیر
- یک عدد زرده تخم‌مرغ
- یک قاشق چای‌خوری روغن زیتون
طرز تهیه و طریقه استفاده:
همه مواد را با یکدیگر ترکیب کنید و به‌خوبی هم بزنید تا ترکیبی یکدست به دست آید. سپس ماسک را روی صورت خود بزنید و بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با آب ولرم بشویید و با یک حوله نرم خشک کنید.
۵. ماسک برای پوست‌های چرب
در این ماسک، عسل خاصیت ضدباکتریایی شناخته‌شده‌ای دارد و سفیده تخم‌مرغ پس از خشک شدن، حس سفتی موقت ایجاد می‌کند و ممکن است منافذ را موقتاً کوچک‌تر نشان دهد. البته منافذ پوست واقعاً باز و بسته نمی‌شوند و این اثر موقتی است.
مواد لازم:
- ۲ قاشق غذاخوری کفیر
- یک عدد سفیده تخم‌مرغ
- یک قاشق غذاخوری عسل
طرز تهیه و طریقه استفاده:
ابتدا همه مواد را درون یک ظرف به‌خوبی مخلوط کنید و هم بزنید تا ترکیبی یکدست به دست آید. سپس ماسک را روی صورت خود بزنید و بعد از ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به‌آرامی بشویید.
📖 مطلب پیشنهادی: مقاله با خوردن روزانه قارچ زیباتر شویم را مطالعه نمایید.
۶. ماسک برای پوست آکنه‌دار
مواد لازم:
یک قاشق غذاخوری دانه کفیر (قارچ کفیر)
طرز تهیه و طریقه استفاده:
کافی است دانه‌های کفیر را به‌خوبی له کنید و ماسک به دست آمده را شب قبل از خواب روی پوست صورت بزنید و صبح با آب ولرم بشویید.
⚠️ نکته ایمنی: اگر پوست حساس دارید، ابتدا ماسک را فقط ۱۰ تا ۱۵ دقیقه امتحان کنید؛ ماندن طولانی آن روی پوست ممکن است باعث تحریک شود. آکنه متوسط تا شدید به درمان پزشکی نیاز دارد و ماسک خانگی جایگزین آن نیست؛ اگر داروی آکنه (مانند رتینوئیدها یا بنزوئیل پراکساید) مصرف می‌کنید، پیش از استفاده از ماسک‌های اسیدی با پزشک مشورت کنید.
⚠️ یادآوری: پیش از استفاده از هر ماسک خانگی، آن را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنید، پس از ماسک‌های حاوی آب لیمو از آفتاب دوری کنید و برای آکنه یا مشکلات پوستی پایدار به پزشک متخصص پوست مراجعه کنید.
📖 مطالعه بیشتر: با دانستنی‌ها درباره قارچ در سایت دانشنامه صنعت قارچ (هاگ) همراه باشید.
📚 منابع
این مطلب با تکیه بر مقاله‌های مروری علمی و راهنماهای معتبر پوست و ترکیب مواد غذایی زیر بازبینی شده است:
- Taofiq, O., González-Paramás, A. M., Martins, A., Barreiro, M. F., & Ferreira, I. C. F. R. (2016). Mushrooms extracts and compounds in cosmetics, cosmeceuticals and nutricosmetics: A review. Industrial Crops and Products, 90, 38–48.
- Rosa, D. D., Dias, M. M. S., Grześkowiak, Ł. M., Reis, S. A., Conceição, L. L., & Peluzio, M. C. G. (2017). Milk kefir: Nutritional, microbiological and health benefits. Nutrition Research Reviews, 30(1), 82–96.
- American Academy of Dermatology. (n.d.). How to test skin care products.
- Cleveland Clinic. (n.d.). Phytophotodermatitis.
- U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service. (2019). FoodData Central, SR Legacy: Mushrooms, white, raw (FDC ID 169251).
قارچ واقعا خواص زیادی داره
چه جالب این یکیو نمیدونستم جوان سازی پوست با ماسک قارچ
خیلی هم عالی
ممنون
جوان سازی پوست با ماسک قارچ خیلی خوبه