پاسخ سریع: طبق آمار گمرک منتشرشده در سال ۱۴۰۲، ایران طی ۳۰ ماه حدود ۱۲ هزار تن قارچ به ارزش نزدیک به ۱۴ میلیون دلار صادر کرده است. در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۲ نیز حدود ۲ هزار تن قارچ به ارزش ۲ میلیون دلار به هفت کشور صادر شد. تهران، البرز و اصفهان نیز در آمار آن مقطع بیشترین سهم تولید قارچ خوراکی کشور را داشتند.
صادرات قارچ ایران در فاصله سال ۱۴۰۰ تا پایان شش‌ماهه نخست ۱۴۰۲، طبق آمار گمرک، حدود ۱۴ میلیون دلار ارزآوری برای کشور داشت. مجموع وزن صادرات در این دوره نیز حدود ۱۲ هزار تن اعلام شد.
این آمار تصویری از وضعیت صادرات در همان دوره ارائه می‌دهد و نباید آن را به شرایط فعلی بازار تعمیم داد. حجم تولید، نرخ ارز، شرایط مرزی و تقاضای کشورهای مقصد می‌توانند آمار صادرات قارچ را از سالی به سال دیگر تغییر دهند.
ارزآوری ۱۴ میلیون دلاری صادرات قارچ در ۳۰ ماه
بر اساس گزارش منتشرشده از آمار گمرک، مجموع صادرات قارچ ایران در سال‌های ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و شش‌ماهه نخست ۱۴۰۲ به حدود ۱۲ هزار تن رسید و ارزش آن نزدیک به ۱۴ میلیون دلار بود.
بخش مهمی از رشد صادرات در این دوره به کشورهای همسایه و بازارهای نزدیک منطقه مربوط بود؛ بازارهایی که به دلیل فاصله حمل کوتاه‌تر، برای محصول فسادپذیری مانند قارچ تازه اهمیت بیشتری دارند.
| دوره | وزن صادرات | ارزش تقریبی |
|---|---|---|
| سال ۱۴۰۰ | حدود ۴ هزار تن | حدود ۵ میلیون دلار |
| سال ۱۴۰۱ | حدود ۶ هزار تن | حدود ۷ میلیون دلار |
| شش‌ماهه نخست ۱۴۰۲ | حدود ۲ هزار تن | حدود ۲ میلیون دلار |
| مجموع ۳۰ ماه | حدود ۱۲ هزار تن | حدود ۱۴ میلیون دلار |
آمار تفصیلی گمرک برای سال ۱۴۰۱ حدود ۵۴۹۴ تن صادرات به ارزش حدود ۶.۷۵ میلیون دلار و برای سال ۱۴۰۰ حدود ۴۰۵۹ تن به ارزش حدود ۴.۹۶ میلیون دلار ثبت کرده است. در خبر اصلی، این ارقام برای خوانایی به ۶ هزار تن و ۷ میلیون دلار و ۴ هزار تن و ۵ میلیون دلار گرد شده‌اند.
قارچ ایران در نیمه نخست ۱۴۰۲ به کدام کشورها صادر شد؟
طبق آمار گمرک، در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۲ حدود ۲ هزار تن قارچ ایران به ارزش تقریبی ۲ میلیون دلار به بازارهای خارجی ارسال شد.
مقاصد ذکرشده در این گزارش شامل ارمنستان، امارات متحده عربی، بحرین، ترکمنستان، عراق، کویت و گرجستان بودند.
برای مشاهده گزارش‌های دیگر این حوزه می‌توانید بخش اخبار صادرات قارچ را در هاگ دنبال کنید.
رشد صادرات قارچ در سال ۱۴۰۱
بررسی جزئی‌تر آمار گمرک نشان می‌دهد صادرات قارچ در سال ۱۴۰۱ نسبت به سال قبل افزایش پیدا کرد.
در سال ۱۴۰۰ حدود ۴۰۵۹ تن قارچ به ارزش نزدیک به ۴.۹۶ میلیون دلار صادر شد. این رقم در سال ۱۴۰۱ به حدود ۵۴۹۴ تن و ارزش نزدیک به ۶.۷۵ میلیون دلار رسید.
به این ترتیب، افزایش وزن صادرات در این دوره حدود ۳۵ درصد گزارش شد. افزایش ارزش دلاری صادرات نیز حدود ۴۰ درصد بود.
استان‌های اصلی تولید قارچ در ایران
بر اساس آماری که در گزارش سال ۱۴۰۲ به نقل از مرکز آمار ایران منتشر شد، استان‌های تهران، البرز و اصفهان به‌ترتیب از مهم‌ترین استان‌های تولیدکننده قارچ خوراکی کشور بودند.
تمرکز واحدهای تولیدی در این استان‌ها به عواملی مانند دسترسی به بازار مصرف، زیرساخت‌های تولید، نزدیکی به مراکز تأمین مواد اولیه و توسعه واحدهای صنعتی پرورش قارچ مرتبط است.
آیا تولید قارچ سودآور است؟
وجود بازار داخلی و امکان صادرات می‌تواند تولید قارچ را به یک فعالیت اقتصادی قابل بررسی تبدیل کند، اما عبارت «سودآوری بالا» برای همه واحدها دقیق نیست.
سود نهایی به عواملی مانند هزینه کمپوست و خاک پوششی، انرژی، نیروی انسانی، بهره‌وری سالن، میزان محصول درجه‌یک، قیمت فروش، ضایعات و دسترسی به بازار وابسته است.
وجود بازار خارجی یک فرصت فروش است، اما سود صادرات به قیمت خرید، هزینه بسته‌بندی، حمل یخچالی، ضایعات، زمان عبور از مرز و نرخ ارز بستگی دارد. بنابراین آمار رشد صادرات را نباید به معنی سود قطعی همه تولیدکنندگان دانست.
قارچ چقدر پروتئین دارد؟
در متن اولیه این خبر، میزان پروتئین قارچ با گوشت مقایسه شده بود؛ اما اعداد ذکرشده دقیق نبودند. بر اساس داده‌های USDA، هر ۱۰۰ گرم قارچ دکمه‌ای سفید خام حدود ۳.۰۹ گرم پروتئین دارد.
بنابراین قارچ را نباید از نظر مقدار پروتئین هم‌سطح گوشت در نظر گرفت. مزیت قارچ بیشتر در ترکیب غذایی کم‌کالری، مقدار کم چربی و وجود برخی ویتامین‌های گروه B و مواد معدنی است.
برای مشاهده داده‌های مرجع ترکیب غذایی می‌توان به جدول ترکیب غذایی USDA برای قارچ سفید مراجعه کرد.
| ماده در ۱۰۰ گرم قارچ سفید خام | مقدار تقریبی |
|---|---|
| انرژی | ۲۲ کیلوکالری |
| پروتئین | ۳.۰۹ گرم |
| چربی | ۰.۳۴ گرم |
| آب | حدود ۹۲.۴ گرم |
ظرفیت توسعه تولید قارچ در ایران
فعالان صنفی در سال‌های گذشته بارها به ظرفیت توسعه واحدهای تولید قارچ در ایران اشاره کرده‌اند. وجود بازار مصرف داخلی و دسترسی زمینی به چند بازار صادراتی منطقه از عواملی هستند که می‌توانند توسعه این صنعت را تسهیل کنند.
با این حال، افزایش ظرفیت اسمی زمانی به رشد پایدار تولید و صادرات منجر میشود که زیرساخت‌های دیگری نیز هم‌زمان توسعه پیدا کنند؛ از جمله تأمین مواد اولیه، انرژی، سردخانه، بسته‌بندی، حمل یخچالی و بازارهای پایدار صادراتی.
همچنین توسعه تولید بدون برنامه فروش می‌تواند در دوره‌های افزایش عرضه، فشار بیشتری بر بازار داخلی وارد کند. به همین دلیل، تصمیم برای سرمایه‌گذاری در صنعت قارچ باید بر اساس بازار هدف و هزینه واقعی تولید انجام شود.
صادرات قارچ چه نقشی در بازار داخل دارد؟
صادرات می‌تواند بخشی از محصول مازاد بازار داخل را جذب کند و به تولیدکننده امکان دسترسی به مشتریان بیشتری بدهد. این موضوع به‌ویژه در دوره‌هایی که تولید افزایش پیدا می‌کند اهمیت بیشتری دارد.
با این حال، صادرات قارچ تازه محدودیت‌های خاص خود را دارد. کوتاه‌بودن عمر نگهداری محصول باعث میشود زمان حمل و کیفیت زنجیره سرد بر امکان فروش در کشور مقصد اثر مستقیم داشته باشند.
به همین دلیل، نزدیکی بازارهایی مانند عراق و کشورهای حوزه خلیج فارس یکی از مزیت‌های جغرافیایی صادرات قارچ ایران محسوب میشود.
سؤالات متداول درباره ارزآوری صادرات قارچ
ارزش صادرات قارچ در فاصله ۱۴۰۰ تا نیمه نخست ۱۴۰۲ چقدر بود؟
طبق آمار گمرک منتشرشده در آن مقطع، حدود ۱۲ هزار تن قارچ به ارزش نزدیک به ۱۴ میلیون دلار طی این ۳۰ ماه صادر شد.
میزان صادرات قارچ در سال ۱۴۰۱ چقدر بود؟
آمار تفصیلی گمرک حدود ۵۴۹۴ تن به ارزش نزدیک به ۶.۷۵ میلیون دلار را نشان می‌دهد که در خبر اصلی به حدود ۶ هزار تن و ۷ میلیون دلار گرد شده است.
مقاصد صادرات قارچ در نیمه نخست ۱۴۰۲ کدام کشورها بودند؟
ارمنستان، امارات، بحرین، ترکمنستان، عراق، کویت و گرجستان در گزارش گمرک به‌عنوان هفت مقصد صادراتی این دوره ذکر شدند.
هر ۱۰۰ گرم قارچ دکمه‌ای چقدر پروتئین دارد؟
بر اساس داده‌های USDA، ۱۰۰ گرم قارچ دکمه‌ای سفید خام حدود ۳.۰۹ گرم پروتئین دارد.
آیا صادرات بیشتر به معنی سود بیشتر تولیدکننده است؟
الزاماً خیر. سود تولیدکننده به قیمت فروش، کیفیت محصول، هزینه تولید، حمل، بسته‌بندی، ضایعات و شرایط قرارداد صادراتی بستگی دارد.
جمع‌بندی
طبق آمار گمرک منتشرشده در سال ۱۴۰۲، ایران طی ۳۰ ماه حدود ۱۲ هزار تن قارچ به ارزش نزدیک به ۱۴ میلیون دلار صادر کرد. صادرات از حدود ۴۰۵۹ تن در سال ۱۴۰۰ به حدود ۵۴۹۴ تن در سال ۱۴۰۱ افزایش یافت و در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۲ نیز حدود ۲ هزار تن دیگر صادر شد. این ارقام نشان‌دهنده ظرفیت بازارهای منطقه‌ای برای قارچ ایران هستند؛ اما میزان سودآوری تولید و صادرات به هزینه تولید، کیفیت محصول، حمل سرد و شرایط بازار مقصد وابسته است.
منبع اصلی آمار تاریخی این گزارش، گزارش ایانا بر اساس آمار گمرک است. سایر اخبار این حوزه را می‌توانید در بخش اخبار صادرات قارچ در هاگ دنبال کنید.
۲هزار تن رو به قیمت۲میلیون دلار صادر کردند…یعنی هرکیلو یک دلار ؟؟؟چرا به بازار داخل که قیمت حداقل ۷۰تومن ازشون می خرن نفروختند؟؟
سلام و عرض ادب
بله درست میفرمایید.
البته درصد کمی از تولید کشور ما صادر میشود.
ممکن هست بخاطر امتیازاتی که از صادرات بدست می آورند، محصولات خود را صادر کنند؛ مثلا گرفتن تسهیلات یا مجوزها
یا ممکن است که بار مازاد بوده باشد.