برای دریافت مجوز پرورش قارچ (خانگی یا صنعتی)، باید به درگاه ملی مجوزها (mojavez.ir) مراجعه کنید. این فرآیند کاملاً آنلاین است و برای واحدهای صنعتی شامل سه مرحله اصلی: دریافت موافقت اولیه، پروانه تاسیس و پروانه بهرهبرداری است.
مهمترین مدارک لازم برای شروع، شامل سند مالکیت یا اجارهنامه، گواهی تامین آب، و ارائه مدرک دوره آموزشی پرورش قارچ است. با داشتن این مجوز، علاوه بر فعالیت قانونی، میتوانید از تسهیلات بانکی و وامهای اشتغالزایی نیز بهرهمند شوید.
پس اگر قصد دارید واحد تولید قارچهای خوراکی را بهصورت قانونی و رسمی راهاندازی کنید، دریافت «پروانه تاسیس» اولین گام شماست. این مجوز نهتنها اجازه شروع فعالیت رسمی و بهرهمندی از وام، تسهیلات بانکی و خدمات دولتی را فراهم میکند، بلکه دروازه ورود به بازارهای داخلی و صادراتی برای تولیدکنندگان قارچ خوراکی نیز به شمار میآید.
در این راهنما مراحل، مدارک، نکات کلیدی و الزامات فنی برای اخذ مجوز تاسیس قارچ را به زبان ساده و عملی برای شما شرح میدهیم تا بدون سردرگمی مسیر ثبت کسبوکار پروش قارچ را آغاز کنید.
پروانه تأسیس چیست و چرا برای پرورش قارچ ضروری است؟
مجوز پرورش قارچ به شما این امکان را میدهد تا کسبوکار خود را از یک ایده ساده به یک منبع درآمد رسمی و پایدار تبدیل کنید. پروانه تأسیس، مجوز رسمی شروع یک واحد تولیدی است که توسط نهادهای ذیربط صادر میشود. این مجوز به شما اجازه میدهد:
- امکان دریافت مجوزهای صادراتی
- اطمینان از فعالیت در چارچوب قانون و جلوگیری از پلمپ واحد تولیدی
- دریافت تسهیلات بانکی و وام جهاد کشاورزی
- بهرهمندی از تعرفههای حمایتی برای هزینههای آب، برق و گاز
- امکان دریافت پروانه بهرهبرداری، ثبت برند و سایر موارد حقوقی
همچنین داشتن پروانه تاسیس و بهرهبرداری، اعتبار کسبوکار شماست و بدون این مجوز، فعالیت تولید قارچ از نظر قانونی، غیررسمی محسوب میشود.
مرجع صدور مجوز پرورش قارچ در ایران
مرجع قانونی صدور مجوزهای پرورش قارچ خوراکی:
- سازمان جهاد کشاورزی استانها
- نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
- سامانه ملی مجوزهای کشاورزی (سماک)
تمام فرآیندها از طریق سامانههای دولتی و مسیر رسمی انجام میشود.
تفاوت مجوز پرورش قارچ خانگی و صنعتی
پیش از هر چیز باید مسیر خود را مشخص کنید. اگر قصد دارید در فضایی کوچک (مانند زیرزمین یا پارکینگ خانه) قارچ پرورش دهید، باید برای مجوز مشاغل خانگی اقدام کنید که شرایط بسیار سادهتری دارد. اما اگر هدف شما راهاندازی یک مزرعه بزرگ با ظرفیت تولید بالاست، به مجوز صنعتی نیاز دارید که زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی کشاورزی صادر میشود.
در ادامه مقاله، تمرکز ما بر روی مراحل دریافت مجوز صنعتی تولید قارچ است.
نحوه دریافت مجوز پرورش قارچ
طی اولین مرحله باید از طریق سایت mojavez.ir (درگاه ملی مجوزهای کشور) اقدام نمایید و پس از تایید مراحل احراز هویت و نشانی، سایر مراحل را از طریق دستگاه مربوطه (وزارت جهاد کشاورزی یا سازمان نظام مهندسی) پیگیری نمایید.
در این مرحله پس از بررسی مدارک و استعلامات ارائه شده، پرونده بهرهبرداری صادر میشود در صورت ناقص بودن یا وجود مغایرت مدارک با بررسیهای انجام شده، به متقاضی اعلام و درخواست اصلاح و بازارسال میگردد.
نهایتا اصل پروانه به متقاضی تحویل داده شده و از او درخواست میشود تا مهندس ناظر بر پروژه را معرفی نماید. در این مرحله بین متقاضی پرورش قارچ و پیمانکار قرارداد دو ساله مقرر شده و به سازمان نظام مهندسی و منابع طبیعی ارسال میگردد.

مراحل دریافت مجوز پرورش قارچ:
برای راهاندازی یک واحد صنعتی پرورش قارچ، باید 3 مرحله اصلی را پشت سر بگذارید. تمام این مراحل بصورت غیرحضوری، آنلاین و از طریق پنجره ملی خدمات دولت آغاز میشوند.
1- ثبت درخواست و دریافت موافقت اولیه
برای آن دسته از متقاضیان که فاقد زمین مناسب هستند. این مجوز توسط سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی به دستگاههای ذیربط جهت بررسی و واگذاری زمین دولتی صادر میشود.
شرایط لازم برای صدور:
- پذیرش سیاستهای ابلاغ شده
- رعایت حریم از سایر مراکز و واحدهای تولیدی و سایر اماکن و… طبق ضوابط و مقررات جاری کشور
مدارک لازم برای صدور:
- اساسنامه، آگهی تأسیس و آخرین تغییرات شرکت و لوگو شرکت (اشخاص حقوقی)
- آگهی تأسیس و آخرین تغییرات شرکت و لوگو شرکت (اشخاص حقوقی)
در این مرحله متقاضی اطلاعات زیر را ثبت میکند:
- مشخصات فردی یا حقوقی
- نوع فعالیت: پرورش قارچ خوراکی
- ظرفیت تولید پیشنهادی
- محل اجرای طرح
- نوع سازه تولیدی
پس از بررسی اطلاعات و مدارک:
- امکانسنجی فنی و مکانی انجام میشود
- ظرفیت تولید بررسی میگردد
- مجوز ورود به مرحله اجرایی صادر میشود
- زمان صدور: 3 روز کاری پس از تایید مدارک
- اعتبار: ۶ ماه
- هزینه: ابطال تمبر مالیاتی (حدود 10 هزار تومان در زمان نگارش مطلب)

2- صدور پروانه تأسیس
پس از تأیید نهایی (موافقت اولیه)، پروانه تأسیس رسمی صادر میشود، تا امکان شروع ساختوساز و تجهیز سالنها فراهم گردد.
شرایط:
- داشتن سند مالکیت یا اجارهنامه معتبر
- رعایت حریم قانونی از سایر مرغداریها یا واحدهای تولیدی
- تعهد به تغییر کاربری زمین (در صورت نیاز)
- ارائه گواهی دوره آموزشی نظری و عملی (90ساعت) یا معرفی مسئول فنی در زمان اخذ پروانه بهرهبرداری
مدارک:
- ارائه مدارک مالکیت زمین
- مدارک آب (برای متقاضیان فاقد مستندات حقابه استعلام شرکت امور آب استان و یا شهرستان صادر خواهد شد)
- تصویر اساسنامه، آگهی تأسیس و آخرین تغییرات شرکت (اشخاص حقوقی)
- ارائه طرح توجیه فنی، اقتصادی و نقشه اجرایی مورد تائید مشاور دارای رتبه از سازمان برنامهوبودجه یا سازمان نظاممهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
- ارائه نقشه محل اجرای طرح utm
- فرم کارشناسی نظاممهندسی کشاورزی و منابع طبیعی
- ارائه نتیجه آنالیز آب
- ارائه گواهی دوره آموزشی نظری و عملی قارچ شاه صدف، گانودرما و شیتاکه یا تعهد به معرفی مسئول فنی در زمان اخذ پروانه بهرهبرداری
- فیش واریزی هزینه صدور مجوز
- تعهد محضری متقاضی مبنی بر اخذ مجوز تغییر کاربری و مجوز ساخت قبل از شروع هرگونه عملیات ساختمانی
زمان صدور: 30 روز کاری
اعتبار: 2 سال (24 ماه)

3- دریافت پروانه بهرهبرداری
وقتی سالنهای شما ساخته شد و تجهیزات را نصب کردید، کارشناسان برای بازدید میآیند. اگر همه چیز مطابق نقشه و استانداردها پیش رفته باشد، پروانه بهرهبرداری برای شروع تولید صادر میشود.
شرایط لازم: معرفی مسئول فنی (یا ارائه گواهی تجربی معتبر) و ارائه فرم پایان کار ساختمان.
مدارک لازم:
معرفینامه مسئول فنی تولید یا گواهی مسئول تجربی تولید
فرم تکمیلشده پایان کار
مجوز تغییر کاربری و یا تأییدیه مدیریت امور اراضی استان و یا شهرستان
زمان صدور: حدود 30 روز کاری
اعتبار: 3 سال (36 ماه)

در هر یک از مراحل پس از کلیک کردن بر روی “درخواست صدور مجوز”، به صورت خودکار به پنجره خدمات دولت هدایت میشوید. در این درگاه باید احراز هویت خود را به عنوان یک شخص حقیقی یا حقوقی انجام دهید. پس از ورود به سایت پنجره ملی خدمات دولت هوشمند به آدرس my.gov.ir، اطلاعات بخش تلفن همراه و کد امنیتی را تکمیل کرده و روی ارسال کد فعال سازی، کلیک نمایید.

پس از طی مراحل بالا، به سامانه سماک (سامانه مجوزهای الکترونیکی کشاورزی) هدایت میشوید. روند ثبت نام و احراز هویت در این سامانه را نیز در ادامه مطلب توضیح دادهایم.
مدارک لازم برای ثبتنام و دریافت مجوز پرورش قارچ
برای اینکه در روند کار دچار وقفه نشوید، بهتر است از قبل این مدارک را آماده کنید:
مدارک هویتی (برای اشخاص حقیقی و حقوقی)
- تصویر شناسنامه و کارت ملی (برای شرکتها: مدارک مدیرعامل)
- کارت پایان خدمت یا معافیت برای آقایان
- آخرین مدرک تحصیلی
- برای اشخاص حقوقی: اساسنامه، آگهی تاسیس + آخرین تغییرات، آخرین تغییرات شرکت و لوگو.
مدارک زمین و زیرساخت
- سند مالکیت یا اجارهنامه: همراه با تاییدیه مدیریت امور اراضی (به همراه کروکی زمین با تعیین جهت جغرافیایی)
- گواهی تامین آب و انرژی: این گواهی را باید از سامانه سماک دریافت کنید. با داشتن این گواهی، مشمول هزینههای محاسبه تصاعدی قیمت انرژی و آب نمیشوید. اگر تولیدی شما در نزدیکی رودخانه است باید گواهی و مجوز استفاده از آب رودخانه را از طریق سازمان جهاد کشاورزی اخذ کنید. مستندات حقآبه یا استعلام از شرکت آب منطقهای نیز باید برای جلوگیری از مشکلات کمآبی ارائه گردد.
- گواهی آزمایش آب و خاک: مرجع صادرکننده این گواهی سازمان جهاد کشاورزی است. برای صدور این گواهی موارد زیر بررسی خواهد شد.
سختی آب و خاک
وجود فلزات سنگین، نیترات و اسیدیته. (آب دارای نیترات بالا برای قارچ بسیار سمی است)
عوامل محدودکننده عملکرد و خسارتزا در خاک (مثل شوری خاک یا قلیایی بودن آن)
تعیین سطح عناصر غذایی خاک -
گواهی رعایت حریم واحدهای تولیدی: برای جلوگیری از تراکم مزارع و حفظ حریم شخصی نسبت به سایر مراکز، اماکن و واحدهای تولیدی، محل مزرعه شما باید طبق قوانین و مقررات روز از فضاهای دیگر فاصله داشته باشد.
مدارک تخصصی و فنی
- گواهی دوره آموزشی: ارائه مدرک گذراندن دوره 90 ساعته آموزش نظری و عملی پرورش قارچ یا تعهد به استخدام یک مسئول فنی.
- طرح توجیهی (بیزینس پلن): ارائه طرح توجیهی فنی و اقتصادی تایید شده توسط مشاوران ذیصلاح. (الزامی نیست، اما در صورت دارا بودن می توانید از وام و تسهیلات بانکی سازمان جهاد کشاورزی یا بسیج سازندگی استفاده نمایید.)
- نقشه UTM: نقشه دقیق محل اجرای طرح.
سخن پایانی
دریافت پروانه تاسیس واحد تولید قارچهای خوراکی، قدم اول شما برای ورود به یک تجارت پرسود و جذاب است. اگرچه فراهم کردن مدارک در ابتدا ممکن است کمی زمانبر به نظر برسد، اما با دقت به قوانینی که در این مقاله بررسی کردیم، میتوانید به راحتی و در کمترین زمان ممکن، کارگاه یا مزرعه پرورش قارچ خود را قانونی و راهاندازی کنید. اگر در هر یک از مراحل ثبتنام با مشکلی مواجه شدید، در بخش نظرات همین صفحه سوال خود را بپرسید تا با کمال میل شما را راهنمایی کنیم.
با استانداردهای صنعت قارچ در هاگ آشنا شوید.

اونقدر قضیه رو سخت و پیچیده میکنن که طرف بیزار میشه سراغش بره
دقیقا منم بیزار شدم، همه چی درست هستش، فقط گیر دادن به فاصله ۵۰۰ متری از خانه مسکونی. تو باغ خودم مگه سالن قارچ خطری برا کسی ایجاد میکنه ک ۵۰۰ متر فاصله باید داشته باشه
لطفا قانون ۵۰۰ متر فاصله از خانه مسکونی را حذف کنید، مگه سالن قارچ باید با مرغداری و دامداری مقایسه بشه؟ چه دلیلی داره واقعا. بخاطر همین قانون مسخره بمن مجوز نمیدن
سلام و عرض ادب
ما قانون گذار نیستیم که بخواهیم موردی را حذف یا اضافه نماییم. ما به عنوان یک رسانه فقط مطالب را بازتاب می دهیم.