شواهد و شنیده‌های روزهای اخیر صادرات قارچ کشور حاکی از آن است که قارچ‌های صادراتی هم به لحاظ وزن و هم به لحاظ کیفیت دچار افت شدیدی شده‌اند و از استانداردهای مربوطه فاصله بسیاری پیدا کرده‌اند.
این موضوع سبب بروز نگرانی نزد آحاد فعالان صنعت قارچ کشور شده است. صادرات قارچ را با کم‌فروشی زیر سؤال نبرید!
در سال‌های اخیر صادرات فصلی قارچ خوراکی در شش‌ماهه دوم هر سال، همچون روحی در کالبد نیمه‌جان صنعت، سبب شعف و اشتیاق فعالان و امید ایشان برای ادامه تولید و تحمل مشکلات لایتناهی تولید در کشور شده است.
به نظر می‌رسد تعداد معدودی از مزارع پرورش یا واسطه‌هایی که در حال حاضر به امر صادرات قارچ پرداخته‌اند، آگاهانه و به دلایل قابل تصوری اقدام به کم‌فروشی و کاهش عمدی در کیفیت محصولات ارسالی خود نموده‌اند. غافل از اینکه خسارات و مشکلات ناشی از این نابخردی، دودی در چشم صنعت قارچ کشور و فعالان عرصه تولید است.
مهم‌ترین اثرات صادرات قارچ با کم‌فروشی
از مهم‌ترین آسیب‌های این روش کار ناپسندیده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خدشه‌دارشدن اعتبار جهانی و منطقه‌ای صنعت قارچ کشور به‌عنوان هفتمین تولیدکننده برتر جهان.
- سلب اعتماد مشتریان بازارهای هدف و حذف قارچ ایران از فهرست تأمین‌کننده‌های مطرح.
- از دست‌دادن بازارهای هدف و جایگزینی آن توسط رقبا با محصولات بهتر برای تمام فصول.
- معدوم‌شدن محموله‌های نامرغوب و واردشدن خسارات چند ده میلیونی به تولیدکنندگان و صادرکنندگان آن.
- با حذف بازار صادرات در شش‌ماهه دوم و سرازیرشدن آن به بازارهای داخلی، به دلیل افزایش عرضه در مقایسه با تقاضا، قیمت‌ها به‌شدت کاهش می‌یابند و مجدداً صنعت دچار تلاطم می‌شود و خسارات سنگین مالی و اعتباری به همه تولیدکنندگان وارد خواهد شد.
در خاتمه باید افزود به جای اینکه با افزایش کیفیت محصول، میخ خود را در بازارهای منطقه محکم کنیم تا عدم حضور چندماهه محصولات خود در بازار را برای مشتریان و مصرف‌کنندگان محصولات ایرانی تحمل‌پذیر کنیم، متأسفانه با نیت کسب سود موقت برخی از همکاران، با دست خود میخ تابوت صادرات قارچ کشور را می‌کوبیم.
منابع زیر معیارهای عمومی کیفیت، برچسب‌گذاری و داده‌های تولید را پوشش می‌دهند؛ درباره محموله یا صادرکننده مشخص، وقوع کم‌فروشی عمدی را تأیید نمی‌کنند.
منابع
- کمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای اروپا (UNECE)، استاندارد FFV-24، «Cultivated Mushrooms»، ویرایش ۲۰۲۳؛ معیارهای کیفیت و عرضه قارچ پرورشی.
- کمیسیون کدکس غذایی FAO/WHO، استاندارد CXS 1-1985، «General Standard for the Labelling of Pre-packaged Foods»؛ اعلام وزن خالص.
- کمیسیون کدکس غذایی FAO/WHO، استاندارد CXS 346-2021، «General Standard for the Labelling of Non-Retail Containers of Foods»؛ اطلاعات ظروف غیرخرده‌فروشی.
- سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، «Make Money by Growing Mushrooms»، ۲۰۰۹؛ کیفیت محصول و دسترسی به بازار.
- سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، پایگاه FAOSTAT، مجموعه «Crops and Livestock Products»، قلم «Mushrooms and Truffles»؛ داده‌های تولید و رتبه‌بندی برحسب سال.
