شواهد و آمارهای ۱۴ سال اخیر صنعت قارچ کشور حاکی از رشد و بالندگی قابل توجه در حیطه کمیت و کیفیت تولید قارچ خوراکی است. به واسطه این رشد، ایران در مقطعی به یکی از تولیدکنندگان مهم قارچ در جهان تبدیل شد. اما با وجود افزایش تولید، یک پرسش مهم همچنان مطرح است: چرا همزمان با رشد تولید، با مشکل کاهش فروش قارچ و ناهماهنگی در بازار مواجه هستیم؟
سلب مسئولیت سرمایهگذاری
اطلاعات این مقاله با هدف بررسی وضعیت تولید، فروش، بازار و چالشهای اقتصادی صنعت قارچ ارائه شده است و نباید بهعنوان توصیه قطعی برای سرمایهگذاری، خرید، فروش یا راهاندازی کسبوکار تلقی شود. ارقام، روندهای بازار و برآوردهای اقتصادی میتوانند با توجه به زمان، منطقه، هزینه تولید، شرایط بازار و تغییرات مقرراتی تغییر کنند. پیش از هرگونه تصمیم اقتصادی، اطلاعات روز بازار، هزینهها، مجوزهای موردنیاز و شرایط واقعی کسبوکار را بهصورت مستقل بررسی و اعتبارسنجی کنید.
جدول تولید قارچ از سال ۱۳۸۶ تا سال ۱۳۹۹
| سال تولید | تناژ تولید؛ هزار تن |
|---|---|
| ۱۳۸۶ | ۳۱.۵۰ |
| ۱۳۸۷ | ۴۸.۰۰ |
| ۱۳۸۸ | ۵۶.۰۰ |
| ۱۳۸۹ | ۷۳.۸۷ |
| ۱۳۹۰ | ۸۷.۰۰ |
| ۱۳۹۱ | ۹۳.۰۰ |
| ۱۳۹۲ | ۱۰۳.۰۲ |
| ۱۳۹۳ | ۱۱۷.۸۴ |
| ۱۳۹۴ | ۱۳۲.۵۹ |
| ۱۳۹۵ | ۱۳۷.۵۵ |
| ۱۳۹۶ | ۱۵۲.۳۸ |
| ۱۳۹۷ | ۱۶۴.۱۳ |
| ۱۳۹۸ | ۱۷۲.۰۰ |
| ۱۳۹۹ | ۱۸۰.۰۰ |
تولید و کاهش فروش قارچ؛ مشکل کجاست؟
این رشد چشمگیر حاصل بررسیهای دقیق علمی و فنی تولیدکنندگان درباره ظرفیتهای موجود، استفاده از تجربه کشورهای پیشرو صنعت قارچ در جهان، بهکارگیری مشاوران و متخصصان بینالمللی، استفاده از فناوری روز دنیا در ماشینآلات و ادوات تولید، سرمایهگذاری بخش خصوصی، حمایتهای دولتی و بانکی از تولیدکنندگان و توسعه طرحهای صنعتی بوده است.
این در حالی است که مهمترین بخش فعالیت اقتصادی، یعنی بخش بازرگانی و فروش، در صنعت قارچ کشور همپای تولید رشد نکرده است. در دورهای که تولید و زیرساختهای آن رشد قابل توجهی داشتهاند، بخش فروش از توجه و حمایت متناسب، چه از سوی دولت و چه از سوی تولیدکنندگان و متولیان صنعت، برخوردار نبوده است.
اگر در سالهای گذشته توفیقی در فروش به دست آمده، بخش قابل توجهی از آن بر پایه تجربههای فردی، روشهای سنتی و آزمونوخطای فعالان بازار شکل گرفته است. این تجربهها ارزشمند هستند، اما برای بازاری که حجم تولید آن به شکل قابل توجهی افزایش یافته، بهتنهایی پاسخگو نیستند.
صفر تا صد فروش قارچ به رستورانها
احتیاج به آموزش و برنامهریزی
باید پذیرفت فروش و بازرگانی از زیرمجموعههای علم اقتصاد است و مانند سایر حوزههای اقتصادی به آموزش، برنامهریزی، آیندهنگری، آمار، تحقیقات، ظرفیتسنجی و تحلیل بازار نیاز دارد. صنعت قارچ نمیتواند با افزایش تولید، بدون توسعه همزمان شبکه فروش و بازار مصرف، به تعادل پایدار برسد.
ایجاد آرامش و نظم در مراکز فروش، ثبات بیشتر در قیمتها، مدیریت نقدینگی مزارع تولید، ارتقای سازوکارهای فروش متناسب با افزایش تولید، توسعه صادرات و استفاده هدفمند از صنایع تبدیلی، همگی میتوانند به کاهش فشار بازار کمک کنند.
راهحل این مسئله را باید در توجه جدیتر به بخش بازرگانی صنعت قارچ و ایجاد یک شبکه فروش منسجم جستوجو کرد. افزایش تولید زمانی به یک مزیت پایدار تبدیل میشود که بازار بتواند این تولید را با برنامه جذب، توزیع و مصرف کند.
منتظر نظرات و پیشنهادات شما برای برونرفت از این مشکل سنتی صنعت هستیم.
سردبیر
نقد و بررسی مشکلات درونصنفی است. با ما در هاگ همراه باشید.
جمعبندی
آمار تولید نشان میدهد صنعت قارچ ایران در فاصله سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹ رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. با این حال، افزایش ظرفیت تولید بهتنهایی نمیتواند ثبات اقتصادی صنعت را تضمین کند. هرچه تولید بیشتر شود، نیاز به بازار منسجمتر، برنامه فروش دقیقتر و سازوکارهای حرفهایتر بازرگانی نیز بیشتر خواهد شد.
اگر توسعه تولید بدون توسعه بازار ادامه پیدا کند، فاصله میان ظرفیت تولید و توان جذب بازار میتواند فشار بیشتری بر قیمت، نقدینگی تولیدکنندگان و برنامهریزی مزارع وارد کند. بنابراین ساماندهی فروش باید همزمان با توسعه تولید در نظر گرفته شود.
درباره نویسنده
این مطلب به قلم سردبیر هاگ و با تمرکز بر مسائل تولید، فروش و بازرگانی در صنعت قارچ تهیه شده است. هدف از انتشار این یادداشت، بررسی چالشهای درونصنفی و ایجاد زمینه برای گفتوگو درباره راهکارهای توسعه بازار قارچ ایران است.
منابع و دادههای مقاله
- آمار تولید قارچ خوراکی کشور در سالهای ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۹، مطابق دادههای جدول ارائهشده در مقاله.
- اطلاعات و تحلیلهای مربوط به وضعیت تولید، فروش و بازرگانی صنعت قارچ، بر اساس محتوای نسخه اصلی این یادداشت.
