اعتماد و کشف منصفانه قیمت
شناسایی الگوهای غیرعادی
حفظ عدالت بازار
هدف و دامنه
این سیاست برای صیانت از سلامت بازار، کاهش ریسک رفتارهای مخرب و ایجاد چارچوب روشن برای شناسایی و رسیدگی به تخلفات تدوین شده است.
دامنه اجرای سیاست:
- همه کاربران، معاملهگران، تأمینکنندگان، همکاران و اشخاصی که در بستر بورس HAGG فعالیت میکنند
- همه سفارشها، معاملات، پیامها، اعلانها، محتواهای منتشرشده و تعاملات مرتبط با بازار
- همه رفتارهایی که میتوانند بهطور مستقیم یا غیرمستقیم بر قیمت، حجم، اعتماد یا برداشت کاربران از واقعیت بازار اثر بگذارند
هیچ کاربری مجاز نیست با استفاده از هویتهای متعدد، هماهنگی پنهان، انتشار اطلاعات نادرست یا هر روش دیگری، روند طبیعی بازار را مختل کند.
تعریف دستکاری بازار
دستکاری بازار به هر رفتار عمدی گفته میشود که با هدف ایجاد تصویری غیرواقعی از تقاضا، عرضه، قیمت، حجم، اعتبار یا روند بازار انجام شود.
نمونههای کلی دستکاری
- ایجاد ظاهر مصنوعی از فعالیت معاملاتی
- اثرگذاری فریبکارانه بر تصمیم سایر کاربران
- پنهان کردن منبع واقعی رفتار یا نیت معاملاتی
- ایجاد سیگنالهای غلط درباره وضعیت بازار یا یک دارایی
- همراستاسازی ساختگی رفتار چند حساب یا چند بازیگر برای تغییر نتیجه بازار
در بورس HAGG، تشخیص دستکاری فقط به ظاهر رفتار محدود نیست. نیت، الگوی تکرار، همبستگی زمانی و شواهد پشتیبان نیز بررسی میشود.
رفتارهای ممنوع
رفتارهای زیر، در صورت احراز، میتوانند مصداق تخلف یا دستکاری بازار باشند:
| رفتار ممنوع | چرا ممنوع است | پیامد احتمالی |
|---|---|---|
| ثبت سفارش یا معامله برای ایجاد برداشت غلط از تقاضا یا عرضه | چون تصویر مصنوعی از بازار میسازد | بررسی انضباطی و محدودسازی |
| انتشار اطلاعات نادرست، ناقص یا گمراهکننده | چون تصمیم کاربران را منحرف میکند | اخطار، اصلاح یا تعلیق |
| استفاده از چند حساب برای اثر ساختگی | چون هویت واقعی رفتار را پنهان میکند | مسدودسازی و بررسی بیشتر |
| هماهنگی پنهان با اشخاص دیگر | چون نتیجه بازار را دستکاری میکند | اقدام انضباطی شدیدتر |
| رفتارهایی که باعث نوسان غیرعادی قیمت شوند | چون تعادل طبیعی بازار را بر هم میزنند | پایش تشدیدی |
| سوءاستفاده از دسترسی اطلاعاتی یا موقعیت عملیاتی | چون مزیت غیرمنصفانه ایجاد میکند | محدودسازی دسترسی |
| رفتار تکرارشونده خارج از الگوی معمول کاربر | چون میتواند نشانه هدف غیرمنصفانه باشد | ارجاع به بررسی انسانی |
اگر یک رفتار برای فریب بازار، ایجاد ظاهر ساختگی یا تحریف برداشت دیگران طراحی شده باشد، با روح این سیاست در تعارض است.
معاملات صوری و هماهنگ
ایجاد ظاهر معامله بدون هدف اقتصادی واقعی
هماهنگی پنهانی چند طرف برای ایجاد نتیجه غیرمنصفانه
معاملات صوری
معامله صوری زمانی رخ میدهد که ظاهر معامله ایجاد میشود، اما هدف واقعی آن انتقال اقتصادی معمول، کشف قیمت سالم یا مبادله واقعی نیست.
کاربردهای احتمالی معاملات صوری:
- ساختن حجم مصنوعی
- القای فعالیت غیرواقعی
- اثرگذاری بر برداشت کاربران از نقدشوندگی یا تقاضا
- فریب ناظران یا سایر مشارکتکنندگان بازار
معاملات هماهنگ
معاملات هماهنگ زمانی رخ میدهند که دو یا چند طرف بهصورت پنهان و از پیشطراحیشده رفتار معاملاتی خود را هماهنگ کنند تا نتیجهای غیرمنصفانه یا گمراهکننده در بازار ایجاد شود.
نشانههای احتمالی معاملات هماهنگ:
- تکرار الگوهای مشابه در زمانهای نزدیک
- تطابق غیرعادی میان حسابها یا بازیگران مرتبط
- جهش غیرموجه در حجم یا قیمت بدون مبنای واقعی
- نبود منطق اقتصادی قابلقبول برای رفتار ثبتشده
سطح ریسک نشانههای مشکوک
| نشانه | توضیح | سطح ریسک |
|---|---|---|
| تکرار الگوی مشابه | رفتار شبیه در بازههای نزدیک | متوسط تا بالا |
| تطابق غیرعادی حسابها | همرفتاری غیرطبیعی | بالا |
| جهش حجم یا قیمت | بدون مبنای اقتصادی روشن | بالا |
| نبود منطق اقتصادی | هدف معاملاتی قابل دفاع نیست | بسیار بالا |
بورس HAGG میتواند در صورت مشاهده نشانههای مشکوک، حسابها، سفارشها و تراکنشهای مرتبط را بهصورت عمیقتر بررسی کند.
اطلاعات گمراهکننده
انتشار اطلاعات گمراهکننده نیز میتواند سلامت بازار را بهطور جدی تهدید کند.
اطلاعات گمراهکننده شامل:
- ناقص بودن اطلاعات به شکلی که برداشت نادرست ایجاد کند
- تحریف عمدی واقعیت
- ایجاد تصمیمگیری اشتباه در کاربران
- بزرگنمایی یا کوچکنمایی یک رویداد، روند یا وضعیت
- انتشار محتوا با هدف اثرگذاری مستقیم یا غیرمستقیم بر بازار
نمونههای اطلاعات گمراهکننده
- اعلام آمار یا وضعیت نادرست
- القای سیگنالهای غلط درباره کمبود، تقاضای ساختگی یا تغییر قریبالوقوع
- انتشار شایعه یا تحلیل بدون اتکای کافی به داده معتبر
- پنهانکردن تضاد منافع در محتوای اثرگذار بر بازار
در بورس HAGG، اعتبار محتوا و شفافیت منبع اهمیت دارد. هر محتوایی که در فضای بازار منتشر میشود باید از منظر دقت، زمینه و قابلیت اتکا قابل ارزیابی باشد.
پایش و هشدار
بورس HAGG برای حفظ سلامت بازار از سازوکارهای پایش مستمر استفاده میکند. این پایش میتواند شامل بررسی الگوهای معاملاتی، رفتارهای تکراری، ارتباطات مشکوک، تغییرات غیرعادی در حجم یا قیمت و سایر نشانههای ریسک باشد.
بررسی سفارشها، معاملات و رفتار کاربران
تشخیص الگوهای غیرعادی و سیگنالهای هشدار
تحلیل شواهد و مستندات
اعمال تصمیم متناسب با شرایط
- پایش خودکار الگوهای غیرعادی
- ثبت سیگنالهای هشدار در صورت مشاهده رفتارهای مشکوک
- بررسی تطبیقی حسابها و رویدادهای مرتبط
- ارجاع موارد پرریسک به بررسی انسانی یا انطباقی
اگر رفتار از آستانههای ریسک تعریفشده عبور کند، وضعیت هشدار فعال میشود و حساب یا فعالیت مربوط میتواند تحت نظارت دقیقتر قرار گیرد.
بررسی و مستندات
هر مورد مشکوک باید بر اساس شواهد، لاگها و مستندات قابل اتکا بررسی شود. تصمیمگیری صرفاً بر پایه حدس، برداشت شخصی یا سیگنال منفرد انجام نمیشود. چارچوب تصمیمگیری و رسیدگی به تخلفات در سند حاکمیت و سلامت بازار توضیح داده شده است.
مراحل بررسی پرونده
| عامل بررسی | اهمیت |
|---|---|
| زمانبندی دقیق رویدادها | برای تحلیل ارتباط زمانی رفتارها |
| ارتباط میان حسابها، سفارشها و پیامها | برای شناسایی هماهنگیهای احتمالی |
| سابقه رفتاری و الگوی فعالیت | برای مقایسه رفتار فعلی با سابقه کاربر |
| شواهد فنی و عملیاتی | برای تصمیمگیری مبتنی بر داده |
| توضیحات و دفاعیات ارائهشده | برای رعایت بررسی منصفانه |
هر پرونده باید قابلیت بازبینی، پیگیری و ممیزی داشته باشد. ثبت دقیق شواهد، تصمیمها و اقدامات انجامشده، پایه اجرای منصفانه سیاست است.
اقدامات انضباطی
اگر تخلف یا سوءاستفاده بازار احراز شود، بورس HAGG میتواند متناسب با شدت، تکرار و اثر رفتار، اقدام انضباطی اعمال کند.
اقدامات قابل اعمال
ثبت تذکر رسمی درباره رفتار یا تخلف شناساییشده
کاهش برخی قابلیتها یا سطح دسترسی کاربر
توقف موقت فعالیت در شرایط مشخص
ارجاع برای بررسی تکمیلی در موارد تکرار یا شدت بالا
- اخطار رسمی
- محدودسازی برخی قابلیتها یا دسترسیها
- تعلیق موقت فعالیت
- حذف یا بیاثر کردن آثار رفتاری مشکوک
- کاهش امتیاز عملکردی یا سطح اعتبار. برای آشنایی با ارزیابی عملکرد و سطوح دسترسی، نظام رتبهبندی و اعتبارسنجی را مطالعه کنید.
- ارجاع به بررسی تکمیلی یا اقدامات شدیدتر در صورت تکرار
تناسب در برخورد رعایت میشود؛ با این حال، رفتارهای شدید، عمدی یا تکرارشونده میتوانند با محدودیتهای سختگیرانهتری مواجه شوند. شرایط اختصاصی تعلیق یا پایان همکاری تأمینکنندگان در قوانین پذیرش و لغو پذیرش تشریح شده است.
گزارش محرمانه تخلف
بورس HAGG از گزارش محرمانه تخلف حمایت میکند و کاربران میتوانند موارد مشکوک را بدون افشای هویت خود، از مسیرهای تعیینشده گزارش کنند.
یک گزارش مؤثر بهتر است شامل موارد زیر باشد:اصل حاکم:
- تناسب در برخورد رعایت میشود؛ با این حال، رفتارهای شدید، عمدی یا تکرارشونده میتوانند با محدودیتهای سختگیرانهتری مواجه شوند.
گزارش محرمانه تخلف
بورس HAGG از گزارش محرمانه تخلف حمایت میکند و کاربران میتوانند موارد مشکوک را بدون افشای هویت خود، از مسیرهای تعیینشده گزارش کنند.
یک گزارش مؤثر بهتر است شامل موارد زیر باشد:
- شرح کوتاه و دقیق رخداد
- زمان یا بازه زمانی وقوع
- شناسهها، نشانهها یا شواهد مرتبط
- هر اطلاعاتی که به بازبینی بهتر کمک کند از بازار، فریب کاربران یا اختلال در کشف منصفانه قیمت منجر شود، مغایر با این سیاست است.پایش مستمر، بررسی مستند و برخورد متناسب، سه رکن اصلی اجرای این سند هستند.