دانشنامه صنعت قارچ

مگس سیارید؛ شناسایی، خسارت و روش‌های کنترل

آخرین بروزرسانی:
مگس سیارید؛ شناسایی، خسارت و روش‌های کنترل

مگس سیارید (Sciarid fly) یکی از مهم‌ترین آفات حشره‌ای در پرورش قارچ است. این مگس کوچک از خانواده Sciaridae و راسته دوبالان است و محیط‌های مرطوب، غنی از مواد آلی و دارای فعالیت قارچی و میکروبی را ترجیح می‌دهد. در سالن قارچ، مشکل اصلی فقط مگس بالغی نیست که در حال پرواز می‌بینیم؛ بخش مهم خسارت درون بستر و توسط لاروها اتفاق می‌افتد.

مگس سیارید یکی از آفات مهم قارچ دکمه‌ای است. لارو سیارید می‌تواند از مواد بستر و میسلیوم تغذیه کند، به پین‌ها و قارچ‌های جوان آسیب بزند و در آلودگی‌های شدید کیفیت و مقدار محصول را کاهش دهد. مگس بالغ نیز می‌تواند در جابه‌جایی برخی عوامل بیماری‌زا نقش داشته باشد. بهترین روش مقابله، کشتن مگس بالغ به‌تنهایی نیست؛ بلکه باید با جلوگیری از ورود، پایش جمعیت، بهداشت سالن، کنترل مرحله لاروی و شکستن چرخه آفت بین دو دوره کشت به سراغ آن رفت.

طول چرخه زندگی سیارید یک عدد ثابت برای همه گونه‌ها و همه سالن‌ها نیست. دما، رطوبت، گونه حشره و شرایط بستر روی سرعت رشد آن اثر می‌گذارند. برای نمونه، در یک مطالعه علمی روی Lycoriella ingenua در دمای ۲۱ درجه سانتی‌گراد، نسل جدید مگس‌های بالغ حدود ۲۱ روز پس از تخم‌گذاری ظاهر شد. به همین دلیل اعدادی مانند ۳۵ یا ۳۸ روز را نباید برای تمام شرایط به‌عنوان یک قانون ثابت در نظر گرفت.

مگس سیارید یا پشه سیارید؛ یکی از مهم‌ترین آفات پرورش قارچ

مگس سیارید حشره‌ای کوچک با بدنی تیره و ظریف است. اندازه دقیق آن به گونه بستگی دارد، اما مگس‌های بالغ معمولاً چند میلی‌متر طول دارند. پاهای نسبتاً بلند، شاخک‌های مشخص و بدن باریک از ویژگی‌هایی هستند که در تشخیص اولیه به پرورش‌دهنده کمک می‌کنند.

مگس‌های بالغ معمولاً خسارت تغذیه‌ای قابل‌توجهی به قارچ وارد نمی‌کنند؛ در مقابل، لاروها عامل اصلی خسارت مستقیم هستند. راهنمای تخصصی Penn State درباره مگس سیارید در تولید تجاری قارچ نیز به تغذیه لارو از میسلیوم، تخریب پین‌های در حال رشد و ایجاد تونل در پایه یا کلاهک قارچ اشاره می‌کند.

سیاریدها فقط محدود به سالن قارچ نیستند. اعضای خانواده Sciaridae در محیط‌های طبیعی، خاک‌های غنی از مواد آلی، بقایای گیاهی و محیط‌های دارای قارچ نیز یافت می‌شوند. برخی گونه‌های همین خانواده در گلخانه‌ها و گلدان‌های خانگی هم به‌عنوان fungus gnat شناخته می‌شوند؛ با این حال، گونه‌هایی که در تولید تجاری قارچ اهمیت دارند باید جداگانه شناسایی شوند.

مگس سیارید نر و ماده
مقایسه اندازه مگس سیارید نر و ماده (اندازه مگس ماده بزرگتر از نر است)

چرخه زندگی پشه سیارید

چرخه زندگی مگس سیارید شامل چهار مرحله اصلی است:

  • تخم
  • لارو
  • شفیره
  • مگس بالغ

شناخت این چرخه اهمیت زیادی دارد، چون اگر کنترل فقط روی مگس بالغ متمرکز شود، تخم‌ها و لاروهای موجود در بستر باقی می‌مانند و مدتی بعد نسل جدید دوباره ظاهر می‌شود.

1- تخم

مگس ماده پس از جفت‌گیری به دنبال بستری مناسب برای تخم‌گذاری می‌گردد. کمپوست تازه، محیط‌های مرطوب و فعالیت میکروبی موجود در بستر می‌توانند برای برخی گونه‌های سیارید جاذب باشند.

یک یافته جالب در تحقیقات دانشگاهی این است که جذب مگس ماده لزوماً فقط به بوی میسلیوم قارچ دکمه‌ای مربوط نیست. در پژوهش PLOS ONE درباره رفتار Lycoriella ingenua، کمپوست بدون بذر نیز برای مگس ماده جذاب بود و استریل‌کردن کمپوست از جذابیت آن کاست؛ نتیجه‌ای که نقش میکروارگانیسم‌های فعال و ترکیبات فرار حاصل از آن‌ها را مطرح می‌کند.

2- لارو

پس از خروج از تخم، مرحله‌ای آغاز می‌شود که از نظر اقتصادی برای قارچ‌کار اهمیت بیشتری دارد. لاروهای سیارید معمولاً بدنی روشن یا نیمه‌شفاف، بدون پا و یک کپسول سر تیره و مشخص دارند. محیط مرطوب بستر برای فعالیت آن‌ها مناسب‌تر است.

در بستر کشت قارچ، لاروها می‌توانند به رشته‌های میسلیوم و بافت‌های در حال رشد آسیب بزنند. در تراکم بالای آفت، پین‌های جوان و قارچ‌های در حال رشد نیز در معرض خسارت قرار می‌گیرند. تحقیقات علمی روی Lycoriella ingenua خسارت مستقیم لاروها به سیستم تولید قارچ را تأیید کرده‌اند.

لارو مگس سیارید
لارو مگس سیارید

3- شفیره

پس از تکمیل مراحل لاروی، حشره وارد مرحله شفیرگی می‌شود. در این مرحله تغذیه لاروی متوقف می‌شود و تغییرات لازم برای تبدیل‌شدن به مگس بالغ اتفاق می‌افتد.

مدت شفیرگی نیز تحت تأثیر دما و گونه قرار دارد. بنابراین برای مدیریت عملی سالن بهتر است به جای حفظ یک عدد ثابت برای تعداد روزها، روند جمعیت آفت با تله و بررسی بستر دنبال شود.

4- مگس بالغ

پس از خروج مگس بالغ، جفت‌گیری و جست‌وجو برای محل مناسب تخم‌گذاری آغاز می‌شود. طول عمر بالغ‌ها در شرایط مختلف یکسان نیست. در آزمایش‌های نگهداری L. ingenua در دمای ۲۱ درجه، برخی بالغ‌ها تا حدود ۱۲ روز زنده ماندند و حدود نیمی از جمعیت تا روز هشتم از بین رفته بود.

مرحله محل یا وضعیت معمول اهمیت مدیریتی
تخم بستر مناسب و مرطوب جلوگیری از شروع آلودگی
لارو داخل کمپوست و بستر مهم‌ترین مرحله خسارت مستقیم
شفیره بستر مرحله انتقال به بالغ
بالغ فضای سالن و اطراف بستر تخم‌گذاری، پراکنش و انتقال احتمالی عوامل بیماری‌زا
چرخه زندگی مگس سیارید
چرخه زندگی مگس سیارید

چرا مگس سیارید یکی از مهم‌ترین آفات پرورش قارچ است؟

آلودگی کم سیارید ممکن است در مراحل ابتدایی چندان جلب توجه نکند؛ به‌خصوص در مزارعی که حضور چند مگس کوچک در سالن به یک اتفاق عادی تبدیل شده است. مشکل اینجاست که مشاهده مگس بالغ فقط بخش قابل رؤیت جمعیت آفت است و ممکن است هم‌زمان مراحل لاروی داخل بستر حضور داشته باشند.

گونه‌های مختلفی از خانواده Sciaridae با محیط‌های کشت قارچ ارتباط دارند و ترکیب گونه‌ها در کشورهای مختلف یکسان نیست. از گونه‌هایی که در پژوهش‌ها و گزارش‌های مربوط به کشت قارچ یا محیط‌های مشابه مطرح شده‌اند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • Lycoriella ingenua
  • Lycoriella spp.
  • Bradysia spp. از جمله برخی گونه‌های مرتبط با قارچ و گلخانه

Lycoriella ingenua یکی از گونه‌هایی است که به‌طور گسترده در تحقیقات جدید مربوط به پرورش قارچ دکمه‌ای مطالعه شده و به‌عنوان یک آفت مهم این صنعت شناخته می‌شود.

چگونگی آلودگی مزرعه

مگس سیارید و دیگر مگس‌های قارچ ممکن است از درها، دریچه‌ها، منافذ ساختمان و مسیرهای کنترل‌نشده وارد سالن شوند. اهمیت این موضوع در روزهای ابتدایی پس از پرکردن سالن بیشتر است.

تحقیقات نشان داده‌اند L. ingenua از همان زمان ورود کمپوست به سالن می‌تواند به آن جذب شود و تعداد مگس‌های ماده مهاجم با گذشت زمان و پیشرفت کلونیزاسیون بستر کاهش پیدا می‌کند. همین موضوع نشان می‌دهد محافظت از سالن در ابتدای دوره یکی از نقاط کلیدی پیشگیری است.

ماهیت بستر کمپوست قارچ و فعالیت میکروبی آن نیز در رفتار مگس اهمیت دارد. بنابراین کنترل آفت فقط به نصب تله در زمان برداشت محدود نیست و باید از ابتدای ورود کمپوست در برنامه مدیریت سالن دیده شود.

پس از تخم‌گذاری و خروج لارو، خسارت در بخش‌هایی از کمپوست و لایه‌های مرطوب بستر آغاز می‌شود. وضعیت خاک پوششی قارچ، رطوبت بستر و بهداشت آن نیز باید هنگام بررسی نقاط مشکوک در نظر گرفته شود.

چرخه زندگی مگس سیارید قارچ
نحوه فعالیت پشه سیارید در روند کشت قارچ

آسیب و خسارت مگس سیارید

خسارت سیارید را باید در دو سطح دید: خسارت مستقیم لارو و خسارت غیرمستقیم ناشی از جابه‌جایی آلودگی‌ها.

لاروها با حضور در بستر می‌توانند از مواد آلی، قارچ‌ها و میسلیوم استفاده کنند. با افزایش تراکم جمعیت، خسارت از چند نقطه محدود فراتر می‌رود و ممکن است رشد پین‌ها و قارچ‌های جوان مختل شود. راهنمای Penn State نیز تغذیه از میسلیوم، نابودی پین‌ها و تونل‌زدن در پایه و کلاهک قارچ‌های در حال رشد را از خسارات شناخته‌شده سیارید معرفی می‌کند.

شدت خسارت به تراکم لارو، مرحله رشد محصول، وضعیت بستر و شرایط سالن بستگی دارد. به همین دلیل استفاده از یک عدد ثابت مانند «هر یک لارو دقیقاً فلان درصد عملکرد را کاهش می‌دهد» برای همه مزارع قابل اتکا نیست. چیزی که در سالن اهمیت بیشتری دارد، روند افزایش جمعیت و مشاهده هم‌زمان نشانه‌های خسارت است.

قارچ آسیب دیده از لارو مگس سیارید
آسیب وارده به قارچ توسط لارو مگس سیارید

آسیب غیرمستقیم پشه سیارید

مگس بالغ ممکن است مانند لارو مستقیماً از میسلیوم تغذیه نکند، اما از نظر بهداشت مزرعه اهمیت دارد. حشرات در زمان حرکت بین بسترها و سالن‌ها می‌توانند ذرات و عوامل زیستی مختلف را جابه‌جا کنند.

به همین دلیل، کنترل حشرات در سالن‌های پرورش قارچ بخشی از برنامه پیشگیری از بیماری‌ها و آفات قارچ شیتاکه و سایر گونه‌های پرورشی محسوب می‌شود؛ زیرا کاهش عوامل انتقال‌دهنده می‌تواند احتمال انتشار آلودگی‌های ثانویه را کمتر کند.

ارتباط سیارید با بیماری کپک سبز به‌طور ویژه مورد بررسی قرار گرفته است. یک مطالعه در Journal of Economic Entomology روی مزارع تجاری، بین جمعیت L. ingenua و میزان بروز Trichoderma aggressivum ارتباط آماری مشاهده کرد و همچنین نشان داد اقدامات پیشگیرانه و بهداشتی با کاهش وقوع کپک سبز مرتبط بوده‌اند. این ارتباط به معنی آن نیست که هر آلودگی تریکودرما توسط سیارید ایجاد شده است؛ بلکه کنترل مگس یکی از اجزای مدیریت ریسک بیماری محسوب می‌شود.

در سالن‌هایی که هم‌زمان با افزایش جمعیت مگس، لکه‌های مشکوک روی کمپوست ظاهر می‌شود، تشخیص جداگانه کپک سبز تریکودرما اهمیت دارد.

آسیب مگس‌سیارید به محصول قارچ
آسیب لارو پشه سیارید و لارو آن به محصول قارچ

تفاوت مگس سیارید و مگس فورید چیست؟

یکی از اشتباهات رایج در سالن این است که هر مگس کوچک و تیره‌ای «سیارید» نامیده شود. درحالی‌که مگس فورید نیز از آفات شناخته‌شده صنعت قارچ است و رفتار و زیست‌شناسی آن با سیارید تفاوت دارد. Penn State نیز این دو آفت را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کند و گزارش می‌دهد که خسارت مستقیم سیارید به قارچ معمولاً جدی‌تر است.

ویژگی سیارید فورید
ظاهر کلی باریک و ظریف با شاخک‌های مشخص فرم بدن قوزدارتر
رفتار پرواز اطراف بستر و محیط سالن دویدن سریع روی سطوح نیز رایج است
خسارت مستقیم لارو می‌تواند خسارت قابل‌توجه ایجاد کند معمولاً خسارت مستقیم کمتر از سیارید
اهمیت بهداشتی پراکنش آلودگی + خسارت لارو پراکنش و مزاحمت در محیط تولید

اگر قرار است بر اساس تشخیص آفت تصمیم کنترلی گرفته شود، بهتر است تشخیص سیارید و فورید فقط به اندازه یا رنگ حشره محدود نشود.

چگونه آلودگی مگس سیارید را زود تشخیص دهیم؟

بهترین زمان برای مقابله زمانی نیست که صدها مگس در سالن پرواز می‌کنند. هدف پایش این است که تغییر جمعیت را پیش از رسیدن به چنین مرحله‌ای تشخیص دهیم.

به تعداد مگس‌ها روی تله توجه کنید

تله چسبی فقط وسیله‌ای برای کشتن تعدادی مگس نیست؛ ارزش اصلی آن در پایش روند جمعیت است. بهتر است تله‌ها در مکان‌های مشخص باقی بمانند و تعداد حشرات در بازه‌های ثابت ثبت شود.

  • شماره یا محل هر تله مشخص باشد.
  • تاریخ نصب و تعویض ثبت شود.
  • تعداد مگس‌ها در هر دوره شمارش شود.
  • روند هفتگی با دوره قبل مقایسه شود.
  • افزایش ناگهانی جمعیت با عملیات اخیر سالن تطبیق داده شود.

یک تله که امروز ۴ مگس و چند روز بعد ۳۰ مگس دارد، اطلاعات مدیریتی مهم‌تری از تله‌ای دارد که فقط یک بار مشاهده شده و هیچ سابقه‌ای از آن وجود ندارد.

بستر را هم بررسی کنید

وجود مگس بالغ به‌تنهایی شدت آلودگی لاروی را نشان نمی‌دهد. بخش‌های مرطوب بستر، نقاط دارای رشد ضعیف یا پین‌های غیرعادی و قسمت‌هایی که احتمال فعالیت لارو وجود دارد نیز باید بررسی شوند.

مبارزه و کنترل مگس سیارید

مهم‌ترین اصل در کنترل سیارید این است که پیشگیری از ورود بسیار ساده‌تر از کنترل جمعیت تثبیت‌شده در بستر است. وقتی مگس وارد سالن شده و تخم‌گذاری انجام داده باشد، کنترل فقط حشرات بالغ نمی‌تواند مشکل را حل کند.

سه گروه اصلی اقدامات کنترلی عبارت‌اند از:

  • کنترل محیطی، فیزیکی و پیشگیرانه
  • کنترل بیولوژیکی
  • کنترل شیمیایی، فقط در صورت ضرورت و مطابق ثبت و برچسب رسمی

در عمل، بهترین نتیجه زمانی به دست می‌آید که این ابزارها در قالب مدیریت تلفیقی آفات یا IPM کنار هم قرار گیرند؛ یعنی پیشگیری، شناسایی، پایش، روش‌های غیرشیمیایی و در صورت ضرورت، استفاده هدفمند از آفت‌کش مجاز.

مقابله و کنترل محیطی پشه سیارید

کنترل محیطی، پایه مدیریت سیارید است. اگر راه ورود آفت باز باشد، حتی بهترین روش‌های زیستی یا شیمیایی نیز اثر پایداری نخواهند داشت.

  • استفاده از توری و فیلتر مناسب روی مسیرهای ورود و خروج هوا؛
  • درزبندی درها، پنجره‌ها و منافذ ساختمان؛
  • باز نگذاشتن در سالن بیش از زمان لازم؛
  • بررسی کف‌شورها و خروج کامل بقایای کمپوست و خاک؛
  • استفاده از تله‌های پایش در محل‌های ثابت؛
  • خارج‌کردن سریع ضایعات و بستر مصرف‌شده از محدوده سالن‌های فعال؛
  • جداکردن مسیرهای آلوده و تمیز تا حد امکان؛
  • شست‌وشو و نظافت ابزار و وسایل مشترک بین سالن‌ها؛
  • کنترل توری، دریچه و درها پیش از ورود کمپوست جدید؛
  • ثبت منظم جمعیت مگس به جای اتکا به مشاهده چشمی پراکنده.

در راهنمای جلوگیری از انتشار بیماری‌های قارچ در مزرعه نیز به کنترل حشرات هنگام پرکردن سالن، پاک‌سازی کف‌شورها، زیر طبقات و سایر نقاطی که بقایای کمپوست در آن باقی می‌ماند تأکید شده است.

استفاده از تله حشرات برای کنترل محیطی مگس‌های قارچ
استفاده از تله چسبناک حشرات برای کنترل محیطی مگس‌های قارچ

کنترل بیولوژیکی

کنترل بیولوژیکی بر استفاده از دشمنان طبیعی یا عوامل زیستی علیه آفت استوار است. مزیت مهم این رویکرد در مورد سیارید این است که برخی عوامل بیولوژیکی می‌توانند مرحله لاروی داخل بستر را هدف بگیرند؛ همان مرحله‌ای که بخش قابل‌توجه خسارت مستقیم را ایجاد می‌کند.

نماتد Steinernema feltiae

Steinernema feltiae از شناخته‌شده‌ترین نماتدهای حشره‌کش مورد مطالعه برای کنترل لارو مگس‌های سیارید است.

در یک مطالعه Pest Management Science، کارایی S. feltiae و کنه شکارگر در کنترل Lycoriella ingenua در کشت تجاری قارچ دکمه‌ای بررسی شد. نتایج این مطالعه استفاده از دشمنان طبیعی را به‌عنوان بخشی از برنامه مدیریت این آفت پشتیبانی می‌کند.

این نماتدها در شرایط مناسب وارد بدن میزبان حشره می‌شوند و باعث مرگ لارو می‌شوند. با این حال میزان موفقیت به زمان کاربرد، دمای بستر، رطوبت، کیفیت فرآورده و مرحله رشدی لارو بستگی دارد؛ بنابراین مصرف باید مطابق دستور فرآورده معتبر انجام شود.

کنه Hypoaspis miles

کنه‌ای که در بسیاری از منابع قدیمی با نام Hypoaspis miles معرفی شده، یک شکارگر خاک‌زی است و مراحل کوچک حشرات و سایر بندپایان موجود در لایه‌های سطحی بستر را شکار می‌کند. در منابع جدید ممکن است با نام‌های تاکسونومیک به‌روزتری برای کنه‌های شکارگر نزدیک به این گروه روبه‌رو شوید.

مطالعات کنترل زیستی سیارید نشان داده‌اند کنه‌های شکارگر می‌توانند بخشی از برنامه IPM باشند؛ با این حال کارایی آن‌ها به زمان استقرار، تراکم شکارگر و شرایط بستر وابسته است و نباید انتظار داشت یک رهاسازی نامناسب به‌تنهایی آلودگی شدید را پاک کند.

کنه Hypoaspis miles برای مبارزه با مگس‌سیارید
کنه Hypoaspis miles برای مبارزه با مگس‌سیارید

باکتری Bti

Bacillus thuringiensis israelensis یا Bti یکی از عوامل میکروبی است که برای کنترل لارو برخی مگس‌های خانواده Sciaridae مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات آزمایشگاهی و پژوهش‌های کنترل میکروبی نشان داده‌اند اثر Bti به سویه باکتری، فرمولاسیون، غلظت، گونه آفت و شرایط محیطی وابسته است.

بنابراین عبارت «هر محصول Bti برای هر نوع مگس قارچ مناسب است» دقیق نیست. فقط باید از فرآورده‌ای استفاده شود که برای کاربرد موردنظر ثبت شده و دستور مصرف مشخصی داشته باشد.

سموم و آفت‌کش‌ها برای مقابله با مگس سیارید؛ کنترل شیمیایی

هشدار مهم

کنترل شیمیایی حساس‌ترین بخش مدیریت سیارید است. قارچ یک محصول خوراکی است و وضعیت ثبت آفت‌کش‌ها، ماده فعال مجاز، محل کاربرد و فاصله تا برداشت می‌تواند بر اساس کشور و حتی با گذشت زمان تغییر کند.

به همین دلیل، ارائه نسخه عمومی مانند «فلان سم را با فلان درصد در آب آبیاری بریزید» بدون بررسی ثبت فعلی محصول، روش حرفه‌ای و ایمنی نیست. برخی مواد فعال در مطالعات قدیمی علیه سیارید بررسی شده‌اند، اما وجود مقاله علمی درباره یک ماده به معنی مجازبودن مصرف آن در قارچ خوراکی ایران در زمان حاضر نیست.

اگر مزرعه به کنترل شیمیایی نیاز دارد:

  • ابتدا آفت به‌درستی شناسایی شود.
  • ثبت فعلی ماده برای محصول و کاربرد موردنظر بررسی شود.
  • مقدار مصرف فقط از برچسب رسمی همان فرآورده گرفته شود.
  • زمان مصرف و فاصله تا برداشت رعایت شود.
  • کنترل شیمیایی جایگزین بهداشت، درزبندی و پایش نشود.
  • از مخلوط‌کردن خودسرانه مواد شیمیایی پرهیز شود.

برای آشنایی با گروه‌های مختلف مواد مورد استفاده در صنعت می‌توانید راهنمای سموم و مواد شیمیایی کاربردی در صنعت قارچ را مطالعه کنید؛ اما تصمیم مصرف باید همیشه بر اساس برچسب و مجوز فعلی انجام شود.

نقش کوک اوت در قطع چرخه مگس سیارید

کنترل سیارید با پایان آخرین برداشت تمام نمی‌شود. اگر کمپوست مصرف‌شده حاوی مراحل مختلف آفت باشد و بدون مدیریت مناسب از سالن خارج شود، ممکن است بخشی از جمعیت آفت دوباره وارد محیط مزرعه شود.

به همین دلیل پخت و تخلیه سالن قارچ یا کوک اوت یکی از حلقه‌های مهم بهداشت بین دو دوره است. در عملیات صحیح، وضعیت خود بستر و نقاط سرد سالن اهمیت دارد و صرفاً داغ‌شدن هوای سالن معیار کافی برای موفقیت عملیات نیست.

پس از خروج کمپوست نیز باید بقایای خاک پوششی، کمپوست و مواد آلی از کف، زیر طبقات، آبراهه‌ها و نقاط کور حذف شوند. ضدعفونی‌کردن سطحی که هنوز روی آن لجن یا ماده آلی باقی مانده، نتیجه قابل اتکایی ایجاد نمی‌کند.

اگر مگس سیارید در سالن دیدیم چه کنیم؟

مشاهده یک یا چند مگس نباید باعث تصمیم عجولانه برای سم‌پاشی شود. بهتر است به ترتیب زیر عمل شود:

  1. تشخیص آفت: مطمئن شوید با سیارید روبه‌رو هستید، نه فورید یا حشره‌ای دیگر.
  2. بررسی تله‌ها: تعداد مگس‌ها و روند تغییر جمعیت را کنترل کنید.
  3. بازرسی بستر: نقاط مرطوب، نواحی دارای رشد ضعیف و محل‌های مشکوک را بررسی کنید.
  4. پیداکردن مسیر ورود: در، توری، دریچه و منافذ بررسی شوند.
  5. کنترل منبع بیرونی: ضایعات، کمپوست مصرف‌شده و مواد آلی اطراف سالن بررسی شوند.
  6. انتخاب روش متناسب: بالغ و لارو الزاماً با یک ابزار کنترل نمی‌شوند.
  7. ارزیابی دوباره: بعد از اقدام، نتیجه با شمارش مجدد تله‌ها بررسی شود.

اشتباهات رایج در مبارزه با مگس سیارید

  • منتظرماندن تا افزایش شدید جمعیت: در این زمان ممکن است چند مرحله از چرخه آفت در بستر حضور داشته باشد.
  • تمرکز فقط روی مگس بالغ: لاروهای داخل بستر نادیده گرفته می‌شوند.
  • سم‌پاشی بدون تشخیص آفت: سیارید و فورید رفتار و حساسیت یکسانی ندارند.
  • نصب تله بدون ثبت تعداد: در این حالت اطلاعات ارزشمند روند جمعیت از بین می‌رود.
  • بازگذاشتن در سالن: مخصوصاً در مراحل ابتدایی دوره می‌تواند فرصت ورود آفت را افزایش دهد.
  • دپوی کمپوست مصرف‌شده نزدیک سالن: مدیریت ضعیف پسماند خطر بازگشت آفات را بیشتر می‌کند.
  • نادیده‌گرفتن بیماری‌های همراه: افزایش مگس در سالنی که هم‌زمان مشکل کپک سبز دارد باید جدی‌تر بررسی شود.
  • وابستگی کامل به سم: بدون اصلاح مسیر ورود، نظافت و پایش، نتیجه معمولاً پایدار نیست.

چک‌لیست کنترل سیارید در سالن قارچ

زمان اقدامات پیشنهادی
روزانه بررسی ورودی‌ها، مشاهده وضعیت تله‌های منتخب، ثبت افزایش غیرعادی مگس و بررسی ظاهری بستر
دوره‌ای شمارش تله‌ها، کنترل توری‌ها و منافذ، بررسی محیط بیرون و مسیر انتقال ضایعات
بین دو دوره کوک اوت متناسب با برنامه مزرعه، تخلیه کنترل‌شده، نظافت نقاط کور، شست‌وشوی تجهیزات و آماده‌سازی سالن برای دوره بعد

سوالات متداول درباره مگس سیارید

آیا مگس سیارید به قارچ آسیب می‌زند؟

بله. خسارت مستقیم عمدتاً توسط لارو ایجاد می‌شود. لاروها می‌توانند از میسلیوم تغذیه کنند، پین‌های در حال رشد را از بین ببرند و در موارد شدید وارد بافت قارچ شوند.

لارو مگس سیارید چه شکلی است؟

لارو معمولاً روشن یا نیمه‌شفاف، بدون پا و دارای کپسول سر تیره و مشخص است. همین سر سیاه یکی از نشانه‌های مفید برای تشخیص اولیه در سالن است.

طول چرخه زندگی مگس سیارید چند روز است؟

عدد ثابتی وجود ندارد و دما، گونه و شرایط محیطی مؤثرند. در یک مطالعه روی Lycoriella ingenua در دمای ۲۱ درجه سانتی‌گراد، حشرات بالغ نسل بعد حدود ۲۱ روز پس از تخم‌گذاری ظاهر شدند.

چرا مگس سیارید جذب سالن قارچ می‌شود؟

کمپوست و فعالیت میکروبی آن ترکیبات فراری تولید می‌کنند که می‌توانند در یافتن بستر توسط مگس ماده نقش داشته باشند. تحقیقات نشان داده‌اند جاذبه کمپوست صرفاً ناشی از وجود میسلیوم قارچ دکمه‌ای نیست.

آیا تله چسبی مگس سیارید را از بین می‌برد؟

تله می‌تواند بخشی از مگس‌های بالغ را شکار کند، اما ارزش اصلی آن پایش تغییر جمعیت است. تله به‌تنهایی تخم یا لاروهای داخل بستر را حذف نمی‌کند.

آیا مگس سیارید و مگس فورید یکی هستند؟

خیر. این دو حشره از گروه‌های متفاوتی هستند و شکل، رفتار، زیست‌شناسی و میزان خسارت آن‌ها یکسان نیست.

آیا مگس سیارید باعث کپک سبز تریکودرما می‌شود؟

نمی‌توان گفت هر مورد کپک سبز توسط سیارید ایجاد می‌شود. با این حال بین جمعیت Lycoriella ingenua و بروز Trichoderma aggressivum در مزارع تجاری ارتباط مشاهده شده و مگس‌ها می‌توانند در جابه‌جایی عوامل قارچی نقش داشته باشند.

آیا نماتد Steinernema feltiae برای سیارید مؤثر است؟

این نماتد یکی از عوامل کنترل بیولوژیکی مورد مطالعه برای لارو سیارید است و در کشت تجاری قارچ نیز بررسی شده است. نتیجه به شرایط بستر و نحوه و زمان کاربرد وابسته است.

آیا سم‌پاشی به‌تنهایی برای کنترل سیارید کافی است؟

خیر. مدیریت پایدارتر بر جلوگیری از ورود، پایش، بهداشت، کنترل مراحل حساس چرخه زندگی و در صورت نیاز استفاده هدفمند از محصول مجاز استوار است.

جمع‌بندی؛ برای کنترل سیارید باید چرخه آفت را مدیریت کرد

جمع‌بندی

مگس سیارید فقط همان مگس کوچک تیره‌ای نیست که روی دیوار یا اطراف تله دیده می‌شود. مهم‌ترین بخش خسارت معمولاً در داخل بستر اتفاق می‌افتد؛ جایی که لارو می‌تواند به میسلیوم، پین‌ها و قارچ‌های در حال رشد آسیب وارد کند.

اگر مدیریت آفت زمانی شروع شود که تعداد زیادی مگس در سالن پرواز می‌کنند، احتمالاً بخشی از چرخه زندگی آن از قبل در بستر شکل گرفته است. برای همین بهترین استراتژی از جلوگیری از ورود شروع می‌شود، با پایش منظم جمعیت ادامه پیدا می‌کند، در صورت نیاز لارو را هدف می‌گیرد و در پایان دوره با کوک اوت، تخلیه اصولی و نظافت سالن چرخه را می‌شکند.

این همان منطق مدیریت تلفیقی آفات است: به‌جای واکنش عجولانه به چند مگس بالغ، باید فهمید آفت از کجا وارد شده، جمعیت آن در چه وضعیتی است و کدام مرحله چرخه زندگی باید کنترل شود.

مولف:

گردآوری، ترجمه، بازبینی علمی و تحریر توسط تیم رسانه هاگ
کپی فقط با ذکر منبع مجاز می‌باشد.

نکته

در برخی منابع فارسی از اصطلاح پشه سیارید به جای مگس سیارید استفاده می‌شود. هر دو عبارت معمولاً به fungus gnats خانواده Sciaridae اشاره دارند.

مطالعه بیشتر

در دانشنامه هاگ با آفات قارچ بیشتر آشنا شوید.

4.7/5 - (7 امتیاز)

2 پاسخ

  1. ۱۴:۱۵ در ۱۴۰۲/۰۱/۲۲
    مهدی رمضانی گفت:

    سلام در مورد مبارزه با حشرات داخل سالن های پرورش قارچ دستگاههای حشره کش وجود داره که کارای بالایی داره ممنون میشم اگه اطلاعاش رو داخل سایت بزارید تولید کنندها استفاده کنن

    1. ۱۵:۵۳ در ۱۴۰۲/۰۱/۲۲
      انوکی گفت:

      سلام و عرض ادب
      درست میفرماید. حتما در برنامه های تولید محتوای سایت می گنجانیم و انجام خواهیم داد
      با تشکر از همراهی و پیشنهاد شما

دیدگاهتان را بنویسید

4 × 5 =

پانزده − 7 =

× جستجوی هوشمند