این مطلب قیمت قارچ را با مرغ و گوشت در ایران و چند کشور دیگر جهان مقایسه میکند و در این مقایسه، میانگین حقوق در هر کشور را هم در نظر میگیرد.
⚠️ سلب مسئولیت:
قیمتها، نرخ ارز و میانگین حقوق در این مطلب مربوط به زمان تهیه گزارش است و با تورم و تغییر نرخ ارز بهسرعت تغییر میکند؛ بنابراین این ارقام فقط برای مقایسه کلی کاربرد دارند و مبنای تصمیم خرید، فروش یا سرمایهگذاری نیستند. همچنین قارچ، مرغ و گوشت از نظر ارزش غذایی جایگزین کامل یکدیگر نیستند؛ برای تنظیم برنامه غذایی، بهویژه در صورت داشتن بیماری یا رژیم خاص، با متخصص تغذیه مشورت کنید.
مقایسه قیمت قارچ با مرغ و گوشت در ایران و جهان
قارچها بهعنوان دستهای از خوراکیهای مفید شناخته میشوند که ارزش غذایی بالایی دارند و برخی از آنها خواص دارویی هم دارند. قارچهای خوراکی حاوی پروتئین، اسیدهای آمینه ضروری، املاح و آنتیاکسیدانها هستند؛ هرچند مقدار پروتئین قارچ تازه (حدود 3 گرم در هر 100 گرم قارچ دکمهای) بسیار کمتر از مرغ و گوشت است. از این رو، قارچ از نظر پروتئین جایگزین کامل مرغ و گوشت نیست.
با وجود همه این مزایا، بازار فروش قارچ در کشور ما در مقایسه با برخی کشورهای اروپایی و همسایه، از جمله امارات، در سطح بسیار پایینتری قرار دارد؛ در حالی که ایران از تولیدکنندگان بزرگ قارچ در منطقه است.
تحلیل قیمت قارچ و مواد اولیه در برخی کشورها در مقایسه با ایران
ابتدا قیمت قارچ و مواد اولیه تولید آن را در این کشورها بررسی میکنیم. از آنجا که بازار اتحادیه اروپا بهصورت آزاد اداره میشود، قیمتها بسیار رقابتیاند و بر پایه عرضه و تقاضا تعیین میشوند. در ادامه، قیمت قارچ را در واحد تولیدی و سوپرمارکتها مقایسه میکنیم و سپس به قیمت مواد اولیه تولید قارچ میپردازیم.
قیمت قارچ در سوپرمارکتها
ابتدا قیمت هر کیلوگرم قارچ دکمهای را در سوپرمارکتهای کشورهای مختلف مقایسه میکنیم. در آلمان، قیمت هر کیلوگرم قارچ بستهبندیشده در سوپرمارکتها 3.9 یورو است. این رقم در اسپانیا 3.4 یورو و در هلند 3.7 یورو است. قیمت همین بسته یککیلویی در لهستان 2.4 یورو است؛ در حالی که اگر همین مقدار قارچ بستهبندیشده را از سوپرمارکتهای امارات بخرید، حدود 6 یورو پرداخت میکنید.
در ایران نیز در زمان تهیه این گزارش، یک کیلوگرم قارچ بستهبندیشده حدود 80 تا 100 هزار تومان بود؛ یعنی کمتر از 2 یورو.
البته قیمت قارچ فله پایینتر است. برای مثال، یک کیلوگرم قارچ فله در آلمان 3.49 یورو، در اسپانیا 3.15 یورو، در هلند 3.2 یورو و در لهستان 2.15 یورو است و در امارات نیز قیمت قارچ فله از سایر کشورها بالاتر است. در ایران، قیمت قارچ فله 70 تا 90 هزار تومان بود که تقریباً معادل 1 تا 1.5 یورو است.
درباره بالاتر بودن قیمت قارچ در امارات باید گفت که این کشور در بخش کشاورزی و تولید مواد غذایی فعالیت زیادی ندارد و بخش قابلتوجهی از مواد خوراکی مصرفی خود، از جمله قارچ، را از کشورهای دیگر وارد میکند؛ از این رو قیمت مواد غذایی در امارات بالاتر از بسیاری از کشورهای جهان است.

مقایسه قیمت قارچ تازه در واحدهای تولیدی کشورهای مختلف
در این مقایسه، قیمت قارچ را در واحدهای تولیدی (به اصطلاح سر مزرعه) هر کشور بررسی میکنیم. در امارات، قیمت فروش یک کیلوگرم قارچ دکمهای بستهبندیشده در واحد تولیدی 3.7 یورو و قیمت قارچ فله 3.45 یورو است.
هزینه تولید در هلند، بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان قارچ در جهان، به دلیل تولید انبوه نسبتاً پایینتر است. واحدهای پرورش قارچ در هلند، قیمت هر کیلوگرم قارچ بستهبندیشده را 1.8 یورو و قیمت قارچ فله را 1.4 یورو تعیین کردهاند.
قیمت قارچ در لهستان، بهعنوان اصلیترین رقیب هلند، اندکی پایینتر است. یک کیلوگرم قارچ بستهبندیشده در واحد تولیدی لهستان 1.35 یورو و یک کیلوگرم قارچ فله 1.2 یورو فروخته میشود.
آلمان که به نوعی واردکننده قارچ به شمار میرود، قیمت قارچ بستهبندیشده را در واحدهای تولیدی محدود خود 2.1 یورو تعیین کرده است و یک کیلوگرم قارچ فله نیز در واحد تولیدی 1.7 یورو فروخته میشود.
وضعیت اسپانیا، بهعنوان سومین تولیدکننده قارچ در اروپا، تقریباً مشابه هلند و لهستان است. قیمت یک کیلوگرم قارچ بستهبندیشده در واحد تولیدی 1.7 یورو و قیمت یک کیلوگرم قارچ فله 1.35 یورو است.
در یک مقایسه کلی میان قیمت قارچ تازه در واحدهای تولیدی و سوپرمارکتها، میبینیم که قارچ در سوپرمارکتها با افزایش قیمت حدود 60 تا 100 درصدی نسبت به قیمت واحد تولیدی فروخته میشود.
مقایسه هزینه تولید قارچ در کشورهای مختلف
پس از بررسی قیمت هر کیلوگرم قارچ دکمهای در سوپرمارکت و واحد پرورشی، بهتر است هزینههای تولید قارچ را هم مقایسه کنیم.
از مهمترین مواد اولیه تولید قارچ میتوان به کمپوست (بستر رویش قارچ) و خاک پوششی اشاره کرد. قیمت هر تن کمپوست در امارات 460 یورو، در هلند و آلمان 235 یورو و در اسپانیا و لهستان به ترتیب 190 و 175 یورو است.
در ایران، هزینهها اندکی متفاوت است؛ بهگونهای که با توجه به نوسانات نرخ دلار و یورو، باید هزینهای حدود 100 یورو برای هر تن کمپوست، تحویل درِ واحد پرورش قارچ، را در نظر گرفت.
هزینه تهیه خاک پوششی در بسیاری از کشورهای اروپایی بین 30 تا 40 یورو است، اما در امارات به دلیل وارداتی بودن و هزینه بالای حمل، حدود 90 یورو هزینه دارد. خوشبختانه هزینه تهیه خاک پوششی در ایران بسیار کمتر است؛ بهگونهای که با کمتر از 2 یورو میتوان خاک پوششی هر مترمکعب را تهیه کرد.
جمعبندی آمارها: قیمت قارچ تولیدی در ایران در مقایسه با کشورهای مطرح اروپایی و امارات بسیار پایینتر است؛ در حالی که با در نظر گرفتن هزینههای تولید، سود خالص تولیدکنندگان قارچ در ایران اندکی پایینتر از همتایانشان در کشورهای دیگر است.
مقایسه قیمت قارچ با مرغ و گوشت در ایران و اروپا
یکی از مهمترین پارامترهای فروش محصول که نباید فراموش شود، میانگین درآمد و حقوق افراد جامعه است که قدرت خرید آنها را مشخص میکند. در ادامه این جنبه را نیز بررسی میکنیم.
در این بخش، قیمت قارچ و محصولات پروتئینی در کشورهای اروپایی، ایران و امارات را با متوسط درآمد افراد جامعه مقایسه میکنیم. برای سهولت مقایسه، همه موارد را در یک جدول آوردهایم.
قیمتها به یورو برای هر کیلوگرم است (قارچ: بستهبندیشده یککیلویی) و ستون آخر، میانگین حقوق ماهیانه کارمندی به یورو است.
| کشور | قارچ | گوشت قرمز | مرغ | حقوق ماهیانه |
|---|---|---|---|---|
| آلمان | 3.9 | 7 | 4.9 | 2240 |
| هلند | 3.7 | 7.8 | 5.3 | 2150 |
| لهستان | 2.4 | 5.7 | 2.7 | 1030 |
| اسپانیا | 3.4 | 5.7 | 2.7 | 1850 |
| امارات | 6 | 7.1 | 4.8 | 3100 |
| ایران | کمتر از 2 | 8 تا 9 | کمتر از 2 | 200 |
نتیجهگیری
با توجه به مقایسه قیمت قارچ با مرغ و گوشت در کشورهای مختلف در جدول بالا، میتوان نتایج زیر را گرفت.
قیمت قارچ و مرغ در ایران تقریباً مشابه یکدیگر است؛ در حالی که ایران از نظر قیمت گوشت قرمز در بالاترین جایگاه قرار میگیرد. بدین ترتیب، اختلاف قیمت قارچ و گوشت در ایران بیشتر از کشورهای مطرح اروپایی و امارات است.
بهطور خلاصه، قیمت قارچ در ایران در مقایسه با گوشت گاو بسیار پایینتر است. همچنین برخلاف بسیاری از کشورهای مطرح دنیا، قیمت قارچ و مرغ در ایران تقریباً برابر است؛ در حالی که در کشورهای اروپایی معمولاً قیمت مرغ کمی بالاتر است.
⚠️ یادآوری: ارقام این مطلب مربوط به زمان تهیه گزارش است و برای تصمیمگیری اقتصادی یا تغذیهای، باید اطلاعات روز و نظر کارشناس را ملاک قرار داد.
به نظر شما قیمت قارچ در ایران با توجه به هزینههای تولید، قیمت مواد اولیه و دستمزد کارگران متناسب است یا خیر؟ لطفاً نظرات ارزشمند خود را با ما در میان بگذارید.
در «حرف ما» بخوانید: شیب تند افزایش قیمت قارچ و خط فقر
مطالعه بیشتر: مقالات راهبردی و تحلیلی را در بخش حرف ما در صنعت قارچ مجله هاگ بخوانید.
📚 منابع
آمار و اطلاعات این مقاله بر پایه منابع زیر گردآوری شده است:
- گروه پارس اسپان؛ آمار و ارقام قیمت قارچ، کمپوست و خاک پوششی در ایران و کشورهای منتخب.
- Haytowitz, D. B. Nutrient content and nutrient retention of selected mushrooms. USDA Agricultural Research Service, Nutrient Data Laboratory.
- U.S. Department of Agriculture. FoodData Central (nutrient composition database).
- Valverde, M. E., Hernández-Pérez, T., & Paredes-López, O. (2015). Edible mushrooms: improving human health and promoting quality life. International Journal of Microbiology, 2015, 376387.
- FreshPlaza. (2023, November 14). Spain is Europe’s third-largest producer of wild and cultivated mushroom.
