برای پیدا کردن بهترین کتاب پرورش قارچ گوش چوبی (Wood Ear) باید سراغ کتاب‌هایی رفت که فصل مشخصی درباره جنس اوریکولاریا (Auricularia) دارند. اگر هنوز با مراحل کار آشنا نیستید، اول راهنمای پرورش قارچ گوش چوبی را در هاگ بخوانید تا بدانید در کتاب دنبال چه بگردید.
پاسخ کوتاه: در بررسی آبان ۱۴۰۵، کتاب فارسی‌ای پیدا نشد که فقط به پرورش گوش چوبی بپردازد. پرحجم‌ترین کتاب فارسی‌ای که فصلی جدا به این قارچ داده، اصول پرورش قارچهای خوراکی از انتشارات دانشگاه تربیت مدرس است.
اگر انگلیسی میخوانید، برای شروع کتابچه رایگان Agrodok 40 و برای شرایط هر مرحله کتاب Growing Gourmet and Medicinal Mushrooms از پل استامتس را بخوانید. برای کار تجاری، پنج فصل اوریکولاریا در کتاب Tropical Mushrooms را همراه مقاله مروری رایگان مجله Sydowia (۲۰۲۴) بخوانید.
بهترین کتاب پرورش قارچ گوش چوبی کدام است؟
بهترین کتاب پرورش قارچ گوش چوبی به هدفتان بستگی دارد. اگر چند کیسه در خانه کشت می‌کنید، جدول شرایط هر مرحله را لازم دارید. برای سالن تجاری، فرمول بستر، روش استریل و راه مقابله با آلودگی مهم‌تر است.
در کتابهای بررسی‌شده، هیچ کتاب فارسی‌ای هر دو نیاز را کامل جواب نمی‌دهد. برای همین بهتر است یک فصل فارسی را برای فهم کلی کار و یک منبع انگلیسی را برای عددها کنار هم بخوانید. جدول زیر هشت کتاب این راهنما را کنار هم گذاشته است تا سریع‌تر انتخاب کنید.
| کتاب | زبان | بخش گوش چوبی | گونه یا روش | مناسب برای |
|---|---|---|---|---|
| اصول پرورش قارچهای خوراکی | فارسی | فصل هفتم | گوش چوب (کلی) | دانشجو و پرورش‌دهنده |
| کاشت و پرورش قارچهای خوراکی و دارویی (جونکائو) | فارسی | یک فصل | A. polytricha (نام قدیمی)، بستر علفی | بستر کم‌هزینه |
| پرورش قارچ خوراکی (پیام نور) | فارسی | فصل چهاردهم، حدود ۸ صفحه | گوش سیاه | مرور کوتاه |
| Growing Gourmet and Medicinal Mushrooms | انگلیسی | یک بخش در فصل ۲۱ | جدول سه‌مرحله‌ای شرایط رشد | پرورش خانگی و کوچک |
| Tropical Mushrooms | انگلیسی | پنج فصل، صفحه ۳۸۱ تا ۴۴۲ | خاک اره کمپوست‌شده و کنده | واحد تجاری و پژوهش |
| The Biology and Cultivation of Edible Mushrooms | انگلیسی | فصل بیست‌وهشتم، صفحه ۶۰۵ تا ۶۲۵ | Auricularia spp. | پژوهشگر |
| Organic Mushroom Farming and Mycoremediation | انگلیسی | یک فصل | کشت ارگانیک، داخل و بیرون از خانه | کشت ارگانیک چند قارچ |
| Agrodok 40 | انگلیسی | فصل هفتم، صفحه ۶۵ تا ۶۸ | بستر استریل‌شده | شروع کم‌هزینه (PDF رایگان) |
نام‌های گوش چوبی در کتابها
بزرگ‌ترین مشکل در پیدا کردن مطلب درباره این قارچ، نام‌های مختلف آن است. کتاب تربیت مدرس آن را «قارچ گوش چوب»، کتاب پیام نور «قارچ گوش سیاه» و کتاب جونکائو «اوریکولاریا پلی‌تریکا» نامیده است. به همین دلیل، در فهرست و نمایه کتاب دنبال واژه Auricularia بگردید و بعد ببینید کتاب درباره کدام گونه حرف می‌زند.
| نامی که در کتاب می‌بینید | نام علمی امروزی | نکته |
|---|---|---|
| گوش سیاه چینی (هِی موئر) | Auricularia heimuer (در کتابهای قدیمی اغلب A. auricula یا A. auricula-judae) | مهم‌ترین گوش چوبی پرورشی چین و گونه سردسیرتر |
| گوش پشمالو، گوش کرک‌دار | Auricularia cornea (در کتابهای قدیمی آسیایی A. polytricha) | گرمادوست‌تر؛ نمونه بومی جنگل‌های هیرکانی در پژوهش تربیت مدرس هم همین گونه بود |
| گوش ژله‌ای، گوش یهودا | Auricularia auricula-judae | گونه اروپایی؛ در فهرست گونههای پرورش تجاری نیست |
طبق مقاله مروری مجله Sydowia درباره کشت اوریکولاریا، دو گونه A. heimuer و A. cornea در چین، تایلند و تایوان پرورش تجاری دارند. پژوهش وو و همکاران در مجله Phytotaxa در سال ۲۰۱۴ گوش سیاه چینی را گونه‌ای جدا معرفی کرد؛ تا پیش از آن، این قارچ در کتابها A. auricula-judae نامیده میشد. همین پژوهش نشان داد A. auricula-judae در چین یافت نمی‌شود و احتمالاً فقط در اروپا پراکنده است. پس اگر در کتابی قدیمی «A. auricula» دیدید، منظور به احتمال زیاد همان گونه پرورشی چین است، نه گونه اروپایی.
نام قدیمی A. polytricha هم در منابع آسیایی برای نمونه‌هایی به کار رفته که امروز A. cornea نامیده می‌شوند؛ نمونه‌های آمریکایی با همین نام قدیمی، امروز A. nigricans هستند. «گوش ابری» هم برچسبی بازاری است که در منابع مختلف به گونههای متفاوتی گفته میشود؛ مشخصات و خواص قارچی را که با این نام عرضه میشود، در صفحه قارچ گوش ابری ببینید.
نتیجه عملی این است که عددهای دمایی کتابی را که درباره یک گونه نوشته شده است، نمی‌توان بی‌بررسی برای گونه دیگر به کار برد. معرفی کامل گونه‌ها در صفحه قارچ گوش چوب آمده است. اگر هم می‌خواهید بدانید این قارچ در طبیعت روی چه درختانی دیده میشود، مقاله قارچ‌هایی که روی درخت می‌رویند را ببینید.
کتاب خوب پرورش گوش چوبی چه ویژگی‌هایی دارد؟
پیش از خرید هر کتابی، فهرست مطالبش را با این چهار معیار بسنجید:
| معیار | در کتاب دنبال چه باشید |
|---|---|
| فصل مستقل | نام اوریکولاریا یا گوش چوب باید در فهرست فصل‌ها باشد؛ چند پاراگراف لابه‌لای یک فصل دیگر کافی نیست. برای نمونه، بخش اوریکولاریا در کتاب Tropical Mushrooms از صفحه ۳۸۱ تا ۴۴۲ ادامه دارد. |
| هر دو روش کشت | طبق صفحه آموزشی دانشگاه پن استیت، گوش چوبی هم روی بستر مصنوعی بر پایه خاک اره و هم روی کنده طبیعی پرورش داده میشود. کتاب خوب هر دو روش را توضیح می‌دهد. برای آشنایی با بسترها مقاله انواع بستر پرورش قارچ و برای کشت روی کنده مقاله روش‌های جایگزین کشت قارچ شروع خوبی است. |
| شرایط جداگانه برای هر مرحله | دما، رطوبت، نور و هوادهی در ریسه‌دوانی (پر شدن بستر از ریسه)، تشکیل پین (جوانه‌های اولیه قارچ) و باردهی با هم فرق دارد. کتابی که برای کل دوره فقط یک عدد دما می‌دهد، در عمل به کارتان نمی‌آید. |
| نام علمی و عیب‌یابی | کتاب باید بگوید درباره کدام گونه حرف می‌زند و اگر کیسه یا کنده آلوده شد، چه باید کرد. |
کتابهای فارسی پرورش قارچ گوش چوبی
منابع فارسی برای فهم کلی کار مناسب‌اند. هیچ‌کدام از این سه کتاب فقط درباره گوش چوبی نیست و هر کدام یک فصل به آن داده است.
۱. اصول پرورش قارچهای خوراکی (محمدی گل‌تپه و پورجم)
این کتاب را انتشارات دانشگاه تربیت مدرس منتشر کرده است و از مرجع‌های دانشگاهی پرورش قارچ در ایران به شمار می‌رود. طبق فهرست موضوعی کتاب در فروشگاه آوای ظهور، کتاب هفده فصل دارد و فصل هفتم آن به «قارچ گوش چوب» اختصاص دارد. فصل ششم (شیتاکه) و فصل سیزدهم (خشک کردن قارچ خوراکی) هم برای پرورش‌دهنده گوش چوبی مفیدند، چون این قارچ بیشتر خشک‌شده به بازار می‌رسد. روش‌های نگهداری و عرضه محصول خشک را هم در مقاله بسته‌بندی قارچ گوش چوبی ببینید.
چاپ ششم کتاب (۱۳۸۹) در همان فروشگاه ۷۳۵ صفحه ثبت شده است؛ یعنی از دو کتاب فارسی دیگر این فهرست (۴۰۰ و ۲۲۵ صفحه) پرحجم‌تر است. حجم خود فصل هفتم در این فهرست نیامده؛ برای مقایسه، فصل گوش سیاه کتاب پیام نور حدود هشت صفحه است. در بررسی آبان ۱۴۰۵، این کتاب در آوای ظهور ناموجود بود؛ نوبت چاپ را از فروشنده بپرسید یا کتاب را در کتابخانههای دانشگاهی پیدا کنید.
مناسب برای: دانشجو و پرورش‌دهنده‌ای که می‌خواهد پایه علمی کار را بفهمد. محدودیت: زبان کتاب دانشگاهی است و گوش چوبی فقط یکی از هفده فصل آن است.
۲. کاشت و پرورش قارچهای خوراکی و دارویی؛ فناوری جونکائو (علیرضا قدس‌ولی)
این کتاب ۲۲۵ صفحه‌ای را انتشارات علم کشاورزی ایران در سال ۱۳۸۸ منتشر کرده است و پرورش یازده قارچ را با روش جونکائو آموزش می‌دهد. طبق فهرست این کتاب، یکی از فصل‌هایش «کاشت و پرورش اوریکولاریا پلی‌تریکا به روش جونکائو» است. در روش جونکائو به‌جای چوب، از علف برای بستر کشت استفاده میشود.
مناسب برای: کسی که دنبال بستری ارزان‌تر از خاک اره است. محدودیت: کتاب فقط به روش جونکائو می‌پردازد. گونه این فصل با نام قدیمی A. polytricha آمده است که در منابع آسیایی معمولاً به A. cornea برمی‌گردد؛ نام علمی دقیق سویه را در خود فصل بررسی کنید.
۳. پرورش قارچ خوراکی (فروتن ندافی و همکاران)
این کتاب درسی ۴۰۰ صفحه‌ای را عبدالرضا فروتن ندافی، اسماعیل یساری و محمدحسین حکیمی میبدی نوشته‌اند. انتشارات دانشگاه پیام نور آن را در سال ۱۳۹۲ منتشر کرده است و کتاب نوزده فصل دارد. فصل چهاردهم با عنوان «کشت قارچ گوش سیاه» از صفحه ۲۸۵ شروع میشود و فصل بعدی از صفحه ۲۹۳؛ یعنی بخش گوش چوبی حدود هشت صفحه است. فایل معرفی و فهرست مطالب کتاب در سایت ناشر رایگان است.
مناسب برای: دانشجو و کسی که یک مرور کوتاه می‌خواهد. محدودیت: هشت صفحه برای آشنایی اولیه کافی است، ولی برای کار عملی کم است.
کتابهای انگلیسی پرورش قارچ گوش چوبی
منابع انگلیسی جزئیات فنی بیشتری دارند، اما برای هیچ‌کدام از کتابهای زیر ترجمه فارسی پیدا نشد. ناشر همه آن‌ها خارجی است و خرید نسخه چاپی یا الکترونیکی‌شان از ایران معمولاً پرداخت ارزی یا واسطه خرید می‌خواهد. تنها استثنا کتابچه Agrodok 40 است که ناشرش PDF کامل آن را رایگان منتشر کرده است.
۱. Growing Gourmet and Medicinal Mushrooms (پل استامتس)
چاپ اول این کتاب در سال ۱۹۹۳ از انتشارات Ten Speed Press منتشر شد. چاپ سوم آن (۲۰۰۰) شرایط رشد ۳۱ گونه قارچ را دارد و نسخه الکترونیکی‌اش در صفحه کتاب در سایت ناشر معرفی شده است. در فصل ۲۱ که به شرایط رشد گونه‌ها می‌پردازد، بخشی با عنوان «The Wood Ears of the Genus Auricularia» به گوش چوبی اختصاص دارد. مقاله مروری Sydowia جدول شرایط رشد اوریکولاریا را از همین کتاب نقل کرده است:
| مرحله | دما (درجه سانتی‌گراد) | رطوبت نسبی | دی‌اکسید کربن (پی‌پی‌ام) | تعویض هوا در ساعت | مدت | نور |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ریسه‌دوانی | ۲۴ تا ۳۰ | ۹۰ تا ۹۵ درصد | بیش از ۵٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ | ۰ تا ۱ | ۲۵ تا ۴۰ روز | لازم نیست |
| تشکیل پین | ۱۲ تا ۲۰ | ۹۰ تا ۱۰۰ درصد | ۶۰۰ تا ۱٬۰۰۰ | ۵ تا ۸ | ۵ تا ۱۰ روز | ۵۰۰ تا ۱٬۰۰۰ لوکس |
| رشد اندام باردهی | ۲۱ تا ۳۰ | ۸۵ تا ۹۰ درصد | ۲٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ | ۴ تا ۵ | ۵ تا ۷ روز | ۵۰۰ تا ۱٬۰۰۰ لوکس |
جدول نشان می‌دهد که برای تشکیل پین، دما باید پایین‌تر از دو مرحله دیگر باشد. در همین مرحله هوادهی بیشتر میشود (پنج تا هشت بار تعویض هوا در ساعت). هدف این است که دی‌اکسید کربن هوا (CO2) به ۶۰۰ تا ۱٬۰۰۰ پی‌پی‌ام (قسمت در میلیون) برسد؛ در ریسه‌دوانی، جدول CO2 بالا و تعویض هوای کم را مجاز می‌داند. پژوهشگران تربیت مدرس هم برای تحریک پین، کیسه‌ها را سه روز در دمای ۱۵ تا ۲۰ درجه نگه داشتند. نور مرحله باردهی در این پژوهش ۲٬۰۰۰ لوکس بود (۱۲ ساعت روشن و ۱۲ ساعت تاریک)، یعنی بیشتر از عدد جدول. پس عددهای جدول را نقطه شروع بدانید و با سویه خودتان بسنجید.
مناسب برای: پرورش‌دهنده خانگی و واحد کوچکی که جدول مرحلهبهمرحله لازم دارد. محدودیت: گوش چوبی فقط یک بخش از کتابی ۳۱ گونه‌ای است و این جدول نام گونه مشخصی ندارد؛ گونه‌ای را که عددها برای آن آمده، در خود کتاب ببینید.
۲. Tropical Mushrooms: Biological Nature and Cultivation Methods (به ویراستاری چانگ و کیمیو)
در میان کتابهای این فهرست، کامل‌ترین بخش درباره اوریکولاریا را همین کتاب ۴۹۳ صفحه‌ای دارد که انتشارات دانشگاه چینی هنگ‌کنگ در سال ۱۹۸۲ منتشر کرد. طبق فهرست کتاب در گوگل بوکس، پنج فصل آن (صفحه ۳۸۱ تا ۴۴۲) به این جنس می‌پردازد: رده‌بندی و رشد اندام باردهی، فیزیولوژی، تنوع گونه‌ها، کشت روی خاک اره کمپوست‌شده و کشت روی کنده در چین. فصل خاک اره دما، رطوبت و آفات را جداگانه بررسی کرده است و فصل کنده به خشک کردن محصول هم می‌پردازد.
مناسب برای: واحد تجاری و پژوهشگر. محدودیت: کتاب قدیمی است، نسخه چاپی‌اش سخت پیدا میشود و روش‌های چهار دهه اخیر را ندارد؛ برای به‌روز کردن اطلاعاتش، مقاله مروری Sydowia را کنارش بخوانید. تمرکز کتاب روی مناطق گرمسیری است که برای گونه گرمادوست A. cornea به کار میآید.
۳. The Biology and Cultivation of Edible Mushrooms (چانگ و هیز)
طبق فهرست ناشر، فصل بیست‌وهشتم این کتاب مرجع سال ۱۹۷۸ با عنوان «Auricularia spp.» به این جنس اختصاص دارد. این فصل را چنگ و تو (S. Cheng و C. C. Tu) نوشته‌اند و صفحه ۶۰۵ تا ۶۲۵ کتاب است. ارزشش بیشتر علمی و تاریخی است و همان مقاله مروری هم برای تاریخچه کشت گوش چوبی در چین به این فصل ارجاع داده است. خلاصه این تاریخچه را در مقاله تاریخچه قارچ گوش چوبی بخوانید.
مناسب برای: پژوهشگر و کسی که تاریخچه کشت این قارچ را دنبال می‌کند. محدودیت: برای پرورش‌دهنده تازه‌کار، کتاب استامتس کاربردی‌تر است.
۴. Organic Mushroom Farming and Mycoremediation (ترد کاتر)
این کتاب را انتشارات چلسی گرین در سال ۲۰۱۴ منتشر کرد. طبق مشخصات کتاب در آرشیو اینترنت، عنوان فرعی آن «روش‌های ساده، پیشرفته و آزمایشی برای کشت در فضای بسته و باز» است. کتاب در بخش معرفی جنس‌ها فصلی با عنوان «The genus Auricularia (wood ear)» دارد. پس کتاب کشت ارگانیک قارچ را داخل و بیرون از خانه آموزش می‌دهد و گوش چوبی یکی از جنس‌هایی است که جداگانه معرفی شده‌اند.
مناسب برای: کسی که می‌خواهد گوش چوبی را کنار قارچهای دیگر و به روش ارگانیک پرورش دهد. محدودیت: جزئیات فصل گوش چوبی در معرفی‌های کتاب نیامده و نسخه آرشیو اینترنت دسترسی محدود دارد؛ اگر می‌توانید، پیش‌نمایش صفحه‌های این فصل را در فروشگاههای اینترنتی ببینید.
۵. Agrodok 40: Small-scale mushroom cultivation (پیتر اویی)
این کتابچه ۸۶ صفحه‌ای را بنیاد آگرومیزا و مرکز فنی همکاری کشاورزی و روستایی (CTA) در سال ۲۰۰۵ منتشر کردند. کتابچه پرورش سه قارچ صدفی، شیتاکه و گوش چوبی را در مقیاس کوچک آموزش می‌دهد. آگرومیزا متن کامل PDF کتابچه را رایگان در سایت خودش گذاشته است. فصل هفتم آن با عنوان «Wood ear mushrooms on ‘sterilised’ substrate» (صفحه ۶۵ تا ۶۸) آماده‌سازی و استریل بستر، تلقیح، ریسه‌دوانی و باردهی را توضیح می‌دهد. این فصل یک نمونه کشت از فیلیپین هم دارد.
فرمول بستر نمونه فیلیپین ۷۸ کیلوگرم خاک اره خشک، ۲۱ کیلوگرم سبوس نرم برنج و ۱ کیلوگرم کربنات کلسیم است. کتابچه برای استریل، ۱٫۵ ساعت در ۱۲۱ درجه یا ۱۰ ساعت در دمای کمی زیر ۱۰۰ درجه را پیشنهاد می‌کند. ریسه‌دوانی در ۲۵ تا ۲۸ درجه حدود چهار هفته طول می‌کشد و دمای مناسب باردهی ۲۳ تا ۲۸ درجه است. هر کیسه ۱٫۲ کیلوگرمی در سه تا چهار نوبت برداشت ۳۰۰ تا ۵۰۰ گرم قارچ می‌دهد. اگر قارچ صدفی هم پرورش می‌دهید، مقایسه کتابهای آموزش پرورش قارچ صدفی را هم ببینید.
مناسب برای: کسی که می‌خواهد با هزینه کم و در مقیاس کوچک شروع کند. محدودیت: بخش گوش چوبی فقط حدود چهار صفحه است، کشت روی کنده را ندارد و برای کار تجاری کافی نیست.
کتابهای معروف دیگر و جایگاه گوش چوبی در آن‌ها
وقتی «کتاب پرورش قارچ» را جستوجو می‌کنید، بیشتر نتایج کتابهای قارچ دکمه‌ای و صدفی‌اند. کتاب معروف انگلیسی زیر فصلی درباره کشت گوش چوبی ندارد و درباره کتاب فارسی ردیف دوم هم اطلاعات کافی در دسترس نیست:
| کتاب | وضعیت گوش چوبی در کتاب | پیشنهاد |
|---|---|---|
| The Mushroom Cultivator (استامتس و چیلتون، ۱۹۸۳) | گوش چوبی جزو ۱۵ گونه این کتاب نیست. معرفی کتاب در سایت Fungi Perfecti هم کتاب را راهنمای پرورش خانگی ۱۵ گونه خوراکی و روان‌گردان معرفی می‌کند. | ترجمه فارسی‌اش با نام کتاب «راهنمای جامع و مصور پرورش قارچهای خوراکی» (ترجمه ساسان جعفرنیا و مهدی داعی) شناخته میشود؛ برای گوش چوبی سراغش نروید. |
| روش‌های پرورش قارچهای خوراکی و دارویی (صداقت‌حور و عباسی قادی) | در معرفی این کتاب از قارچ صدفی، دکمه‌ای و «قارچ چینی» نام برده شده، اما فهرست مطالبش در دسترس نیست؛ معلوم نیست «قارچ چینی» در این کتاب گوش چوبی است یا قارچ دیگری. | مشخصاتش را در صفحه کتاب روش‌های پرورش قارچهای خوراکی و دارویی ببینید و فهرست مطالب را از فروشنده بخواهید. |
منابع رایگان و قانونی برای شروع
ناشر یا پدیدآورنده هر کدام از این منابع آن را رایگان منتشر کرده است و بعضی‌شان عددهای دقیق‌تری از کتابها دارند. کتابچه Agrodok 40 را هم که بالاتر معرفی شد، ناشرش رایگان در دسترس گذاشته است.
| منبع رایگان | چه چیزی دارد | عدد کلیدی |
|---|---|---|
| مقاله مروری مجله Sydowia (۲۰۲۴) | مری اَن جولی رجیس و آندراش گئوشل در مقاله «کشت گونههای اوریکولاریا» تاریخچه، بسترها، روش‌های کشت در آسیا و جهان و شرایط محیطی هر مرحله را مرور کرده‌اند. | جدول سه‌مرحله‌ای شرایط رشد، نقل از کتاب استامتس |
| پژوهش ایرانی روی گوش چوبی بومی (۲۰۲۳) | پژوهشگران دانشگاه تربیت مدرس، از جمله محمدی گل‌تپه (نویسنده کتاب اول این فهرست)، نمونه‌ای بومی از Auricularia cornea را که از جنگل‌های هیرکانی شمال ایران جدا شده بود، پرورش دادند. | بهترین بستر: ۷۰ درصد خاک اره راش و ۳۰ درصد سبوس گندم؛ ریسه‌دوانی ۱۹٫۷ روز؛ ۱۳۱٫۷ گرم قارچ تازه از هر کیسه ۸۲۵ گرمی (کارایی زیستی ۵۳٫۱ درصد، یعنی وزن قارچ تازه نسبت به وزن خشک بستر) |
| صفحه آموزشی دانشگاه پن استیت | این صفحه در بخش اوریکولاریا فرمول بستر خاک اره، وزن کیسه و زمان استریل را آورده است. نام‌های A. auricula و A. polytricha در آن نام‌های قدیمی‌اند. | ۷۸ درصد خاک اره، ۲۰ درصد سبوس، ۱ درصد کربنات کلسیم و ۱ درصد شکر؛ کیسه حدود ۲٫۵ کیلوگرم؛ استریل در ۱۲۱ درجه به مدت ۶۰ دقیقه (در پژوهش تربیت مدرس ۹۰ دقیقه)؛ نور بیش از ۵۰۰ لوکس در ریسه‌دوانی ممکن است باعث تشکیل زودهنگام پین شود. |
| راهنمای سپاه صلح آمریکا (۱۹۸۷) | کتابچه Mushroom Cultivation in Thailand از دیوید پاتبام فصلی درباره کشت گوش چوبی روی کنده دارد. گونه در آن با نام قدیمی A. auricula آمده است. | هر کنده یک‌متری با قطر ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم قارچ تازه می‌دهد. |
هشدار: به‌جز Agrodok 40، نسخه کامل کتابهای بالا در بعضی سایت‌ها بدون اجازه ناشر دست‌به‌دست میشود. این فایل‌ها قانونی نیستند و گاهی ناقص‌اند یا از چاپ‌های قدیمی گرفته شده‌اند. برای شروع از منابع رایگان جدول بالا استفاده کنید و فهرست مطالب کتابها را در سایت ناشر ببینید.
جمع‌بندی
بهترین کتاب پرورش قارچ گوش چوبی برای خواننده فارسی‌زبان فعلاً یک کتاب نیست؛ یک فصل فارسی و یک منبع انگلیسی را باید کنار هم خواند. اگر هزینه برایتان مهم است، از کتابچه رایگان Agrodok 40 و منابع رایگان جدول بالا شروع کنید. پیش از خرید، گونه‌ای را که می‌خواهید پرورش دهید مشخص کنید، چون شرایط رشد A. heimuer و A. cornea یکی نیست. شیتاکه هم مثل گوش چوبی روی چوب و خاک اره پرورش داده میشود؛ اگر سراغ هر دو رفته‌اید، فهرست کتابهای آموزش پرورش قارچ شیتاکه هم به کارتان میآید.
سؤالات متداول
-
آیا کتاب فارسی مخصوص پرورش قارچ گوش چوبی وجود دارد؟
نه؛ کتاب فارسی مستقلی برای این قارچ پیدا نشد. سه کتاب عمومی پرورش قارچ هر کدام یک فصل به آن دادهاند: فصل هفتم «اصول پرورش قارچهای خوراکی» (تربیت مدرس)، یک فصل در کتاب جونکائو و فصل چهاردهم «پرورش قارچ خوراکی» (پیام نور).
-
کدام کتاب پرورش قارچ گوش چوبی برای شروع خانگی مناسبتر است؟
اگر انگلیسی میخوانید، با کتابچه رایگان Agrodok 40 شروع کنید که فرمول بستر و محصول هر کیسه را دارد. برای شرایط هر مرحله هم جدول کتاب استامتس به کار میآید. اگر فقط فارسی میخوانید، فصل هفتم کتاب تربیت مدرس را همراه یک راهنمای عملی مرحلهبهمرحله بخوانید.
-
فرق قارچ گوش چوبی و گوش ابری در کتابها چیست؟
«گوش چوبی» نام عمومی چند گونه از جنس Auricularia است و «گوش ابری» برچسبی بازاری که در منابع مختلف به گونههای متفاوتی گفته میشود. برای همین، در هر کتاب به نام علمی گونه و دمای پیشنهادی نگاه کنید، نه به نام فارسی آن.
-
فایل PDF رایگان و قانونی برای پرورش قارچ گوش چوبی هست؟
بله؛ آگرومیزا متن کامل کتابچه Agrodok 40 را رایگان در سایتش گذاشته است. مقاله مروری مجله Sydowia، پژوهش دانشگاه تربیت مدرس در مجله PLoS ONE و راهنمای سپاه صلح آمریکا هم رایگاناند. برای بقیه کتابهای این فهرست نسخه رایگان قانونی پیدا نشد.
-
کتابهای فارسی پرورش قارچ گوش چوبی را از کجا تهیه کنم؟
در بررسی آبان ۱۴۰۵، کتاب جونکائو در فروشگاههای اینترنتی کتاب عرضه میشد، اما کتاب تربیت مدرس در آوای ظهور ناموجود بود. این کتاب را در کتابخانههای دانشگاهی یا بازار کتاب دستدوم جستوجو کنید. فایل معرفی و فهرست مطالب کتاب پیام نور هم در سایت انتشارات دانشگاه پیام نور رایگان است.
منابع
| منابع | کاربرد در این مقاله | نشانی |
|---|---|---|
| کشت گونههای اوریکولاریا (مقاله مروری)؛ Cultivation of Auricularia species: a review of the history, health benefits, principles, practices, environmental conditions, research methods, and recent trends، رجیس و گئوشل، مجله Sydowia، جلد ۷۶، ۲۰۲۴ | گونههای پرورش تجاری، جدول شرایط رشد نقل‌شده از استامتس و ارجاع به فصل چنگ و تو | https://www.sydowia.at/syd76/T3-3138.pdf |
| شناسایی گونه گوش سیاه چینی (هِی موئر)؛ Species clarification of the most important and cultivated Auricularia mushroom “Heimuer”: evidence from morphological and molecular data، وو و همکاران، مجله Phytotaxa، ۲۰۱۴ | معرفی A. heimuer به‌عنوان گونه جدا و نبودن A. auricula-judae در چین | https://phytotaxa.mapress.com/pt/article/view/8155 |
| فناوری تولید قارچهای ویژه؛ Production technology، دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا (Penn State) | روش‌های کشت (خاک اره و کنده)، فرمول بستر، وزن کیسه، استریل و هشدار نور | https://plantpath.psu.edu/about/facilities/mushroom/resources/specialty-mushrooms/production-technology |
| فهرست موضوعی کتاب اصول پرورش قارچهای خوراکی، فروشگاه اینترنتی کتاب آوای ظهور، بررسی آبان ۱۴۰۵ | تعداد فصل‌ها، فصل هفتم، صفحه‌های چاپ ششم و موجودی | https://www.avayezohoor.ir/book/412/اصول-پرورش-قارچ-های-خوراکی/ |
| فهرست کتاب کاشت و پرورش قارچهای خوراکی و دارویی (فناوری جونکائو)، علیرضا قدس‌ولی، فروشگاه اینترنتی کتاب آوای ظهور | ناشر، سال، تعداد صفحه و فصل اوریکولاریا پلی‌تریکا | https://www.avayezohoor.ir/book/438/کاشت-و-پرورش-قارچ-های-خوراکی-و-دارویی-فناوری-جون-کایو/ |
| کتاب پرورش قارچ خوراکی، فروتن ندافی، یساری و حکیمی میبدی، انتشارات دانشگاه پیام نور، ۱۳۹۲ | مشخصات کتاب و فصل چهاردهم «کشت قارچ گوش سیاه» | https://press.pnu.ac.ir/book_28682.html |
| صفحه کتاب پرورش قارچهای لذیذ و دارویی؛ Growing Gourmet and Medicinal Mushrooms، Paul Stamets، Penguin Random House | نسخه الکترونیکی و شرایط رشد ۳۱ گونه | https://www.penguin.com.au/books/growing-gourmet-and-medicinal-mushrooms-9781607741381 |
| فهرست کتاب قارچهای گرمسیری در گوگل بوکس؛ Tropical Mushrooms: Biological Nature and Cultivation Methods، ویراسته Chang و Quimio، Chinese University Press، ۱۹۸۲ | پنج فصل اوریکولاریا (صفحه ۳۸۱ تا ۴۴۲) | https://books.google.com/books/about/Tropical_Mushrooms.html?id=0luzyrBPARgC |
| فهرست کتاب زیست‌شناسی و کشت قارچهای خوراکی؛ The Biology and Cultivation of Edible Mushrooms، ویراسته Chang و Hayes، Elsevier | فصل بیست‌وهشتم Auricularia spp. | https://shop.elsevier.com/books/the-biology-and-cultivation-of-edible-mushrooms/chang/978-0-12-168050-3 |
| مشخصات کتاب پرورش ارگانیک قارچ و قارچ‌پالایی در آرشیو اینترنت؛ Organic mushroom farming and mycoremediation: simple to advanced and experimental techniques for indoor and outdoor cultivation، Tradd Cotter، Chelsea Green، ۲۰۱۴ | عنوان کامل و فصل The genus Auricularia (wood ear) | https://archive.org/details/organicmushroomf0000cott |
| متن کامل کتابچه پرورش قارچ در مقیاس کوچک (Agrodok 40)؛ Small-scale mushroom cultivation: oyster, shiitake and wood ear mushrooms، Peter Oei با همکاری Bram van Nieuwenhuijzen، Agromisa و CTA، ۲۰۰۵ | فصل هفتم، نمونه فیلیپین، فرمول بستر، استریل، دما و محصول هر کیسه | https://www.agromisa.org/wp-content/uploads/Agrodok-40-Small-scale-mushroom-cultivation.pdf |
| معرفی کتاب پرورش‌دهنده قارچ؛ The Mushroom Cultivator، Paul Stamets و J.S. Chilton، فروشگاه Fungi Perfecti | تعداد و نوع گونههای کتاب | https://fungi.com/products/the-mushroom-cultivator |
| پژوهش جاهدی و همکاران درباره بستر کشت گوش چوبی بومی ایران؛ Multilayer perceptron-genetic algorithm as a promising tool for modeling cultivation substrate of Auricularia cornea Native to Iran، Jahedi و همکاران، مجله PLOS ONE، ۲۰۲۳ | بهترین بستر، ریسه‌دوانی، محصول، کارایی زیستی، استریل، تحریک پین و نور | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9942997 |
| پرورش قارچ در تایلند؛ Mushroom Cultivation in Thailand، David A. Pottebaum، سپاه صلح آمریکا، ۱۹۸۷ | کشت روی کنده و محصول هر کنده | https://files.peacecorps.gov/documents/R0063_Mushroom-Cultivation-in-Thailand.pdf |
مؤلف: تیم تحریریه هاگ
