نوشابه قارچ انرژی‌زا چیست؟ برند نوشیدنی Odyssey Mushroom Elixir در اقدامی که با ذائقه رو به رشد مصرف‌کنندگان هماهنگ است، طیف نوشیدنی‌های قارچ دارویی خود را در ۱۱ طعم متفاوت به بازار عرضه کرده است. این نوشابه‌های قارچی (نوشیدنی ماشروم) حاوی عصاره قارچ‌های کاربردی (قارچ‌های خوراکی با خواص دارویی) مانند قارچ یال شیر و قارچ کوردیسپس هستند که با عصاره میوه‌های مختلف و مواد مغذی ترکیب شده و طعم‌های تازه‌ای را برای مشتریان خلق کرده‌اند.
نوشابه‌های قارچی «اودیسه» جزو نوشیدنی‌های انرژی‌زا و گازدار هستند و در دو گروه کافئین‌دار و بدون کافئین عرضه می‌شوند. بر اساس گزارش‌های سال ۲۰۲۳، نسخه‌های کافئین‌دار این برند حدود ۸۵ یا ۲۲۲ میلی‌گرم کافئین (از چای سبز) در هر قوطی دارند. در زمان انتشار این خبر، این نوشابه‌های انرژی‌زای قارچی فقط در بازار آمریکا عرضه می‌شدند.
⚠️ سلب مسئولیت:
این مطلب گزارشی خبری از محصولات تجاری است و تبلیغ یا توصیه به مصرف هیچ برندی نیست؛ ادعاهای سلامتی که از تولیدکنندگان نقل شده، الزاماً با شواهد علمی تأیید نشده‌اند. نوشیدنی‌های قارچی جایگزین درمان افسردگی، دیابت یا هیچ بیماری دیگری نیستند. نسخه‌های کافئین‌دار این نوشیدنی‌ها ممکن است کافئین قابل توجهی داشته باشند؛ سقف توصیه‌شده FDA برای بزرگسالان سالم حدود ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز است و نوشیدنی انرژی‌زا برای کودکان و نوجوانان توصیه نمی‌شود. در بارداری و شیردهی، بیماری قلبی، فشار خون بالا، اضطراب یا بی‌خوابی، بیماری خودایمنی، و همچنین اگر داروی ضدانعقاد، ضددیابت، سرکوب‌کننده ایمنی یا داروی اعصاب مصرف می‌کنید، پیش از مصرف نوشیدنی‌ها یا مکمل‌های حاوی عصاره کوردیسپس و یال شیر با پزشک مشورت کنید. اگر علائم افسردگی دارید، به پزشک یا روان‌شناس مراجعه کنید.
نوشابه‌های قارچی انرژی‌زای این برند در طعم‌های زیر عرضه می‌شوند:
- بلک‌بری و لیمو
- لیموناد و دراگون‌فروت (میوه استوایی تخم اژدها)
- پرتقال و زنجبیل
- پشن‌فروت و گواوا (میوه‌های استوایی)
- تمشک آبی
- لیمو
- آناناس
- هندوانه و توت‌فرنگی
- گلابی خاردار
- توت‌فرنگی و پشن‌فروت
- چای سبز (بدون کافئین)
اسکات فرومن (Scott Frohman)، مؤسس و مدیرعامل این برند، در بیانیه‌ای گفته است: «ما بسیار هیجان‌زده‌ایم که اکسیر قارچ Odyssey را برای دسترسی راحت‌تر مردم به فواید قارچ‌ها به بازار فرستاده‌ایم.» به گفته سازنده، این نوشیدنی‌ها وگان هستند و شکر افزوده و مواد نگهدارنده ندارند؛ به همین دلیل برای گیاه‌خواران و پیروان رژیم وگان هم مناسب معرفی می‌شوند.
در زمان انتشار این خبر، هر پک ۱۲تایی از این نوشیدنی‌های انرژی‌زا (نوشابه قارچی) در خرده‌فروشی‌ها حدود ۴۱٫۹۹ دلار قیمت داشت.
فواید نوشیدنی‌های قارچ برای سلامتی
نوشابه‌های انرژی‌زای Odyssey Mushroom Elixir خطی از نوشیدنی‌های حاوی عصاره قارچ‌های کاربردی (قارچ‌های خوراکی و دارویی) است که به گفته سازنده، برای تقویت تمرکز فکری، افزایش انرژی ذهنی و بهبود خلق‌وخو طراحی شده‌اند. این نوشیدنی‌های گازدار بدون شکر افزوده، مواد نگهدارنده، طعم‌دهنده یا شیرین‌کننده مصنوعی تولید می‌شوند، از استانداردهای وگان پیروی می‌کنند و در کنار قارچ، ترکیباتی مانند جینسینگ، ال-تئانین و روی هم دارند. البته این اهداف، ادعای تولیدکننده است و اثر این نوشیدنی‌ها در مطالعات بالینی بررسی نشده است.
📖 مطالب پیشنهادی مرتبط: تولید مواد نگهدارنده طبیعی و نرم‌کننده از قارچ و آبجو قارچ چیست و چگونه تهیه می‌شود؟
تولید این نوشابه‌های قارچی نشان‌دهنده تلاش این برند برای پاسخ به خواسته مصرف‌کنندگان امروزی است که به‌طور فزاینده‌ای به دنبال مواد غذایی سالم، گیاهی و بدون افزودنی هستند. این شرکت در مجموع ۱۱ طعم مختلف نوشیدنی انرژی‌زا تولید می‌کند که هر قوطی آن‌ها، به گفته سازنده، حاوی ۲۷۵۰ میلی‌گرم عصاره قارچ‌های هریسیوم و کوردیسپس است و سازنده آن‌ها را در کنار میوه‌ها و سایر مواد، برای سلامت جسمی و روانی مفید معرفی می‌کند.
قارچ کاربردی چیست؟
به‌طور مختصر، به قارچ‌هایی که علاوه بر جنبه خوراکی، خواص و فواید دارویی هم به آن‌ها نسبت داده می‌شود، قارچ‌های کاربردی گفته می‌شود. در سال‌های اخیر، برخی مطالعات نشان داده‌اند که بعضی قارچ‌ها ترکیباتی دارند که ممکن است برای سلامت بدن و حتی بهبود برخی بیماری‌ها مفید باشند. از این جهت، محبوبیت قارچ‌ها در جوامع مختلف افزایش پیدا کرده و مردم بیشتر به مصرف قارچ‌ها تمایل نشان می‌دهند.
برای مثال، قارچ کوردیسپس حاوی ترکیباتی مانند آدنوزین و کوردیسپین است و ادعا می‌شود تولید مولکول حامل انرژی، یعنی «آدنوزین تری‌فسفات» (ATP)، را در بدن افزایش می‌دهد و به عملکرد ورزشی، کاهش خستگی و تقویت سیستم ایمنی کمک می‌کند. البته خود قارچ منبع ATP برای بدن نیست و نتایج مطالعات انسانی ناهمسوست؛ برای نمونه، در یک کارآزمایی ۱۲ هفته‌ای روی افراد سالم ۵۰ تا ۷۵ ساله، عصاره کوردیسپس آستانه متابولیک را بهبود داد، اما حداکثر اکسیژن مصرفی بدن (VO2max) تغییری نکرد.
قارچ یال شیر (هریسیوم) یکی دیگر از قارچ‌های کاربردی است که با ظاهر پشمالویش شناخته می‌شود. این قارچ حاوی ترکیباتی به نام هریسنون و اریناسین است که در مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، رشد عصبی را تحریک کرده و به بهبود حافظه کمک کرده‌اند؛ اما شواهد انسانی درباره اثر آن بر سلامت مغز هنوز محدود و مقدماتی است. خواص دیگر این قارچ را می‌توانید در مقاله خواص و فواید قارچ یال شیر بخوانید.
پروفسور فردریک مونیه (Frederic Meunier) از مؤسسه مغز کوئینزلند استرالیا، که درباره قارچ یال شیر پژوهش می‌کند، می‌گوید: «عصاره‌های این قارچ‌ها قرن‌ها در طب سنتی کشورهای آسیایی مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما ما می‌خواستیم اثر بالقوه آن‌ها را بر سلول‌های مغز به‌طور علمی تعیین کنیم.»
در این پژوهش پیش‌بالینی که سال ۲۰۲۳ منتشر شد، ترکیبات قارچ یال شیر رشد زوائد سلول‌های عصبی کشت‌شده را افزایش دادند و حافظه موش‌ها را در آزمون‌های رفتاری بهبود بخشیدند. این نتایج هنوز در انسان تأیید نشده است.
قارچ و خطر افسردگی؛ نتایج یک مطالعه مشاهده‌ای
پژوهشگران دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا با بررسی داده‌های بیش از ۲۴ هزار بزرگسال آمریکایی (سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۶) دریافتند افرادی که قارچ می‌خوردند، احتمال کمتری برای ابتلا به افسردگی داشتند؛ البته مصرف مقادیر بیشتر، فایده بیشتری نشان نداد. قارچ‌ها ترکیبات زیست‌فعالی مانند آنتی‌اکسیدان‌ها، عوامل ضدالتهابی و پتاسیم دارند که گمان می‌رود با کاهش اضطراب مرتبط باشد.
جبریل با (Djibril Ba)، پژوهشگر ارشد این مطالعه، می‌گوید: «قارچ‌ها بالاترین منبع غذایی اسید آمینه ارگوتیونین هستند؛ یک ضدالتهاب که بدن انسان نمی‌تواند آن را بسازد. وجود سطوح بالای این ماده ممکن است خطر استرس اکسیداتیو را کاهش دهد و علائم افسردگی را نیز کم کند.»
این یک مطالعه مقطعی است و نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند؛ همچنین درباره خوردن قارچ است، نه نوشابه‌های قارچی. بنابراین نه قارچ و نه نوشیدنی‌های قارچی، درمان افسردگی به شمار نمی‌روند.
نوشیدنی انرژی‌زا قارچی
آگاهی مصرف‌کنندگان برای استفاده از غذاها و نوشیدنی‌های سلامت‌محور روز به روز بیشتر می‌شود و بازار این خوراکی‌ها هم طبیعتاً داغ‌تر می‌شود. مصرف‌کنندگان به دنبال محصولاتی هستند که به آن‌ها ایمنی، انرژی، آرامش و سلامتی هدیه کند. به همین دلیل بازار قارچ کاربردی و نوشیدنی‌های قارچی روز به روز داغ‌تر می‌شود.
جامبا دان (Jamba Dunn)، بنیان‌گذار و مدیرعامل برند نوشیدنی کاربردی Rowdy Mermaid، یکی از افرادی است که به قارچ‌های کاربردی برای تولید محصولات جدید توجه ویژه‌ای نشان داده است. به گفته او، شرکتش از سال ۲۰۱۲ روی قارچ‌های دارویی کار کرده و اکنون نوشیدنی‌های سلامت‌محور بر پایه قارچ تولید می‌کند.
او درباره نوشیدنی‌های قارچی توضیح می‌دهد: «روند فعالیت ما ناگهان سرعت گرفت. در ابتدا فقط از قارچ‌ها به‌عنوان یک ماده غذایی با خواص بالقوه صحبت می‌کردیم، اما اکنون ده‌ها نوشیدنی و دمنوش قارچی وجود دارد که نویدبخش فرهنگ‌سازی برای ترویج فواید ایمنی و نوتروپیک این ماده ارزشمند است. این روند هنوز هم رشد تصاعدی دارد.»
رایج‌ترین قارچ‌های کاربردی عبارت‌اند از: قارچ گانودرما یا ریشی، قارچ یال شیر و قارچ چاگا که به دلیل اهمیت کاربردشان، بیشترین پژوهش‌ها درباره آن‌ها انجام شده و به‌طور گسترده در محصولات قارچی استفاده می‌شوند.
کاربرد قارچ در طب سنتی
نیرمال نیر (Nirmal Nair)، بنیان‌گذار و مدیرعامل Sempera Organics، می‌گوید: «قارچ‌ها همیشه در طب سنتی چین و فرهنگ‌های دیگر به‌عنوان دارو مورد استفاده قرار گرفته‌اند؛ ولی امروزه یک گرایش جهانی برای استفاده از غذا به جای دارو وجود دارد و مردم به همین دلیل متوجه اهمیت این قارچ‌های کاربردی شده‌اند.» به گفته او، داده‌های گوگل ترندز نشان می‌دهد که در سال‌های گذشته جست‌وجو برای سلامت ایمنی، قارچ‌های دارویی و نوشیدنی‌های قارچی به میزان قابل توجهی افزایش یافته است؛ زیرا مردم پس از خانه‌نشینی دوران کرونا، بیشتر نگران سلامت روزمره خود شده‌اند.
ادعای کاهش قند خون با نوشیدنی‌های قارچی
جامبا دان معتقد است قارچ‌ها می‌توانند به کاهش قند خون، آماده‌سازی بدن برای مبارزه با ویروس‌ها و کنترل وزن کمک کنند و می‌گوید: «چالش این است که قارچ‌های کاربردی فواید زیادی دارند و معمولاً فهرست کردن همه آن‌ها روی یک بسته‌بندی ممکن نیست.» البته این ادعاها بیشتر بر پایه مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی است؛ نوشیدنی قارچی جایگزین داروی دیابت نیست و برخی قارچ‌ها ممکن است اثر داروهای کاهنده قند خون را تشدید کنند.
او اضافه می‌کند: «از آنجا که قارچ‌ها در فرهنگ عامه اغلب سمی تصور می‌شوند، باید به دنبال از بین بردن این ترس باشیم. باید به مردم آگاهی دهیم که قارچ‌های مورد استفاده در محصولات، همان‌هایی نیستند که در حیاط خلوت شما رشد می‌کنند؛ آن‌ها در آزمایشگاه‌های استریل پرورش می‌یابند و به‌خوبی بررسی و مطالعه شده‌اند.»
معمولاً برای بهبود طعم نوشیدنی‌های قارچی، آن‌ها را با شیر، نارگیل، قهوه و گیاهان دیگر ترکیب می‌کنند تا طعم تلخ و گس قارچ پوشانده شود. برخی شرکت‌ها هم طعم میوه‌ای و سبکی به آن می‌دهند تا مزه نوشیدنی متعادل شود. بعضی تولیدکنندگان نیز به جای پودر قارچ خشک، از عصاره خالص‌شده بتاگلوکان‌ها استفاده می‌کنند.
تحقیقات بیشتر درباره این نوشیدنی‌ها ادامه دارد تا مزایای احتمالی نوشیدنی‌های قارچی برای مصرف‌کنندگان روشن‌تر شود.
⚠️ یادآوری: ادعاهای سلامت نوشیدنی‌های قارچی بیشتر از سوی تولیدکنندگان مطرح می‌شود و این محصولات جایگزین درمان هیچ بیماری نیستند. به کافئین نسخه‌های انرژی‌زا توجه کنید و در بارداری، بیماری‌های زمینه‌ای یا مصرف دارو، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
📖 مطالعه بیشتر: دانستنی‌ها درباره قارچ را در هاگ بخوانید.
📚 منابع
این مطلب با تکیه بر گزارش خبری اصلی، پژوهش‌های علمی و راهنمای رسمی زیر بازبینی شده است:
- VegNews. (2023, September 4). You can now get vegan mushroom drinks at more than 700 7-Eleven stores.
- Ba, D. M., Gao, X., Al-Shaar, L., Muscat, J. E., Chinchilli, V. M., Beelman, R. B., & Richie, J. P. (2021). Mushroom intake and depression: A population-based study using data from the US National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES), 2005–2016. Journal of Affective Disorders, 294, 686–692.
- Martínez-Mármol, R., Chai, Y., Conroy, J. N., Khan, Z., Hong, S.-M., Kim, S. B., et al. (2023). Hericerin derivatives activates a pan-neurotrophic pathway in central hippocampal neurons converging to ERK1/2 signaling enhancing spatial memory. Journal of Neurochemistry, 165(6), 791–808.
- Chen, S., Li, Z., Krochmal, R., Abrazado, M., Kim, W., & Cooper, C. B. (2010). Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: A double-blind, placebo-controlled trial. Journal of Alternative and Complementary Medicine, 16(5), 585–590.
- U.S. Food and Drug Administration. (2024, August 28). Spilling the beans: How much caffeine is too much?
