شاید در نگاه اول کشت قارچ خوراکی روی پوشک های کثیف، چندش آور باشد. اما استفاده از قارچ پلاستیک خوار، راهکاری بسیار هوشمندانه برای بازیافت پوشک های مصرفی و کمک به حفظ محیط زیست است. اخیرا یک استارتآپ تازه تاسیس در آستین تگزاس، پس از چهار سال تحقیق و توسعه، این راه حل هوشمندانه را معرفی نمودهاست.
این شرکت پوشکی را به بازار عرضه نموده که برخلاف پوشکهای دیگر که برای طبیعت مضر است، میتواند به پاکسازی محیط زیست کمک و حتی به کشاورزی پایدار و تامین غذا نیز کمک کند. اما واقعا شما حاضرید که قارچ پلاستیک خوار را که روی پوشک کثیف به عنوان بستر رشد کرده را به عنوان غذا بخورید؟
پوشک بلای جان طبیعت
پوشکها عمدتاً از اشکال مختلف پلاستیک ساخته شدهاند. آنها حاوی موادی از جمله پلیاتیلن، پلیپروپیلن و پلیمرهای جاذب هستند که تجزیه زیستی آنها چندین قرن زمان خواهد برد. اما مشکل اصلی اینجاست که آنها در طبیعت به ذرات میکروپلاستیک تبدیل میشوند. میکروپلاستیکها محیط زیست و مخصوصا آبها را آلوده میکنند و از این طرق وارد زنجیره غذایی ما میشوند.
بر اساس آمارها هر کودک طی سال، 3000 پوشک مصرف میکند. طبق تخمینها، هر دقیقه 300 هزار پوشک دور ریخته میشود که تجزیه هر کدام، 400 سال طول میکشد.
تنها تعداد کمی از آنها بازیافت میشوند و اکثراً سر از مراکز دفن یا سوزاندن زباله در میآورند. یعنی به نوعی باعث آلودگی محیط زیست و تسریع تغییرات اقلیمی خواهند شد.
طبق گزارشات صنعت تولید پوشک سالانه 248 میلیون بشکه نفت مصرف میکند. بر اساس آمار سازمان همکاری و توسعه اقتصادی(OECD)، طی 65 سال گذشته، تولید پلاستیک از 2 میلیون تن در سال به 450 میلیون تن رسیدهاست! این حجم از زباله پلاستیکی تهدیدی جدی برای محیط زیست است. حتی پیشبینی میشود تولید پلاستیک تا سال 2060، سه برابر الان شود!
پلاستیکها مسئول 3.4% از انتشار گازهای گلخانهای در جهان هستند. سالانه 430 میلیون تن زباله پلاستیکی تولید میگردد که فقط 9% از آن بازیافت میشود.
از اینرو جنبشی برای ساخت و مصرف پوشکهای سازگارتر با محیط زیست (حاوی پلاستیک کمتر) در جهان راه افتادهاست. اما این راه حل این مشکل نیست.
قارچ پلاستیک خوار ناجی محیط زیست
قارچها میلیونها سال است که روی کره زمین هستند. آنها طی سالیان متمادی طوری تکامل یافتهاند که برای زنده ماندن، هر چیزی را تجزیه کنند.
بر همین اساس، استارت آپ هیرو (Hiro Industries) از این قابلیت آنها استفاده نموده و راهحل خلاقانهای برای مشکل زبالههای پلاستیکی ارائه دادهاست. آنها پس از 4 سال تحقیق و توسعه، پوشک های خود را همراه با یک بسته قارچ پلاستیک خوار به بازار عرضه نمودند. با استفاده از این قارچها امکان تجزیه این پوشکها فراهم میشود.
پوشکهای تولید هیرو، پلاستیک کمتری دارند و بخش عمده آنها پارچهای است. یعنی جز اصلی آن سلولز است که قابلیت تجزیه در طبیعت را دارد.(البته سلولز نیز تجزیه آرامی دارد)
بسته قارچ پلاستیک خوار همراه پوشک در اثر تماس با مایعات فعال میشود. یعنی شما بعد از تعویض پوشک، بسته را داخل آن میگذارید و پوشک را دور میاندازید. چند هفته بعد، قارچها شروع به تجزیه پوشک میکنند. اینگونه زمان تجزیه آن بطور قابل توجهی کمتر و حدود یک سال خواهد شد.
البته این قارچ نیازمند بستری برای رشد است. اینجاست که مدفوع نوزاد وارد ماجرا میشود و به عنوان قسمتی از کمپوست برای رشد قارچ پلاستیک خوار، عمل میکند. قارچ با استفاده از آن رشد مینماید و مواد پلاستیکی داخل پوشک را تجزیه میکند.
آنها انواع مختلفی از پوشک را آزمایش کردند تا ببیند آیا ادرار یا مدفوع یا ترکیبی از هر دو، رشد قارچ را به چالش میکشند یا خیر. نهایتا آنها دریافتند که مواد شیمیایی موجود در ادرار نوزاد مانع رشد آن نمیشوند، بلکه به حفظ و ایجاد یک محیط مرطوب برای بقای قارچ کمک میکنند.
قرار است این پوشکها، فوریه 2025 به بازار عرضه شوند.
قارچ پلاستیک خوار از کجا آمدهاست؟
سال 2010 گروهی از دانشجویان کارشناسی دانشگاه ییل به جنگلها آمازون رفتند. آنجا بود که علم بشر با اولین نمونه قارچ های پلاستیک خوار آشنا شد. آنها از قارچها برای تحقیقات بیشتر نمونهبرداری کردند.
پس از تحقیقات محقیقین مختلف در دنیا بر روی این قارچها، نهایتا سال 2024، گروهی از دانشمندان آلمانی گونهای از قارچ های پلاستیک خوار را کشف کردند. قارچی که توانایی تجزیه لیگنین را دارد. لیگنین مادهای است که در چوب و بافت گیاهان وجود دارد و به عنوان نگهدارنده بافت در ساخت پلاستیک بکار میرود.
این قارچ، لیگنین موجود در پلاستیک را تجزیه و سبب شکست ساختار آن میشود. بهاینصورت پلاستیک بسیار سریعتر تجزیه خواهد شد.
اکنون دانشمندان زیادی در سرتاسر جهان، مشغول کار بر روی چگونگی استفاده از قارچها برای تجزیه مقادیر عظیم آلودگی پلاستیکی موجود در محیط زیست هستند. اکنون راهحلهایی نیز یافتهاند که در حال آزمایش و توسعه است.
- دانشمندان آلمانی در تلاشند تا قارچها را در تصفیهخانههای فاضلاب بکار ببرند.
- محققان چین و پاکستان نیز قارچ های پلاستیک خوار را در محل دفن زباله شهرهای پکن و اسلامآباد بصورت آزمایشی بکار میبرند.
- محققین مکزیکی مشغول کشت قارچ خوراکی روی پوشک های مصرفی هستند.
شرکت هیرو، قهرمان حفاظت از محیط زیست
استارتاپ هیرو حاصل همکاری دو کارآفرین است.
- میکی آگراوال، بنیانگذار برند لباس زیر Thinx و Tushy bidets
- ترو ایسوکاپیلا، بنیانگذار برند قهوه قارچ Four Sigmatic
ایده اصلی این محصول اولین بار به ذهن آگروال رسید. وقتی پسرش به نام هیرو به دنیا آمد، نظرش به آلودگیهای زیست محیطی پوشکها جلب شد. وی میخواست پوشکی تولید کند که آلودگی کمتری برای محیط زیست سیاره زمین داشتهباشد.
آن زمان با یک کارآفرین فنلاندی یعنی ترو ایسوکاپیلا آشنا شد. مردی که تمام دوران کاری خود را صرف رواج قارچها در زندگی کرده بود.
او طی دوران کودکی و نوجوانی در مزرعه خانوادگی که از سال 1619 به اجدادشان تعلق داشته، کار میکرد. بخشی از کار او شامل پرورش قارچ بود که باعث علاقمندی وی به دنیای شگفتانگیز آنها شد. او طی دوران دانشگاه در رشته قارچ شناسی تحصیل کرد. سپس در همان زمینه مشغول به کارهای مختلف شد.
ایسوکاپیلا وقتی ایده آگروال را شنید، به آن علاقمند شد و تصمیم به همکاری با وی گرفت. سپس باهم شروع به جمعآوری اطلاعات برای پیادهسازی ایده خود کردند.
آنها طی مطالعات خود با قارچ های پلاستیک خوار آشنا شدند و آن را با خلاقیت خود درآمیختند. نتیجه آن، محصولی انقلابی است که قرار است به بازار عرضه شود.
البته سال قبل یک گروه از محققین مکزیکی، از این روش برای پرورش قارچ خوراکی استفاده کرده بودند. اما شیوه کار آنها متفاوت بود و هدف آزمایش نیز فرق داشت.
گسترش قارچ های پلاستیک خوار
با گذشت زمان، پیشرفت و گسترش این روش، اگر بتوانیم این قارچها را در مقیاس وسیع بکار ببریم، میتوانیم آسیبهای ناشی از زبالههای پلاستیکی را تا حدودی کنترل کنیم.
هدف صنایع باید اجتناب کامل از پلاستیک باشد. اما وقتی این امر امکانپذیر نیست باید به دنبال کاهش مصرف آن و راهحل های این چنینی برای کنترل آن بود.
اما سوال دیگری که مطرح میشود این است که آیا این قارچها هنگام رهاسازی در محیط زیست بیخطر هستند؟ آیا پلاستیکهای کیسههای زباله یا بدنه پلاستیکی سطلهای آشغال، که نمیخواهیم تجزیه شوند را نیز از بین میبرند؟
خیالتان راحت باشد؛ زیرا روند تجزیه بسیار کند است و حدود یک سال طول میکشد. پس هیچ مشکلی برای سطل آشغال خانه شما پیش نمیآید. زیرا فرایند تجزیه پلاستیک در محلهای جمعآوری و دفن زباله انجام خواهد شد.
از نظر زیست محیطی نیز آنها مانند بقیه قارچها، بخشی از طبیعت هستند.
تنها نکته منفی این است که وقتی قارچ ها پلاستیک را تجزیه میکنند، دیاکسید کربن آزاد میکنند که سبب گرمایش کره زمین خواهد شد. البته این مقدار در برابر دیاکسید کربنی که از سوزاندن زبالهها رها میشود، بسیار اندک و قابل چشمپوشی است.
پرورش قارچهای خوراکی روی پوشک!
همانطور که پیشتر گفتیم، ایده اولیه ساخت این پوشکها از یک آزمایش بود. خلاصه این تحقیق و نتایجش به شرح زیر است.
تیمی از محققان در مکزیک(سومین مصرفکننده پوشک جهان) به رهبری رزا ماریا اسپینوزا والدمار از دانشگاه متروپولیتن، سال گذشته طی آزمایشی امکان کشت قارچ صدفی (P. ostreatus) را روی پوشک های مصرفی بررسی کردند. زیرا این قارچ قادر به تجزیه مواد سلولزی، از جمله لیگنین است.
آنها پوشکهایی را که فقط حاوی ادرار بودند را استریل و سپس آسیاب کردند، تا بصورت بستر کشت قارچ دربیاید. سپس اسپان را به بستر تلقیح کردند.
پس از 68 روز، جرم پوشکها و وزن قارچها اندازهگیری شد. بر اساس نتایج وزن و حجم مواد قابل تجزیه داخل پوشک، تا 90% کاهش یافت. بطوریکه محتوای سلولز 50% و لیگنین 47% کاهش یافت.
همچنین محصولات برداشتی از نظر ظاهری و محتوای پروتئین عادی بودند و از عوامل بیماریزای انسانی نیز خبری نبود. یعنی آنها، از نظر فنی خوراکی بودند. البته کسی راغب به خوردن آنها نیست. اما میتوان از آنها به عنوان مکمل غذایی برای تامین خوراک دام استفاده کرد.
نهایتا، یکی دیگر از مزایای این روش، حفظ و آزادسازی ژلی است که برای حفظ رطوبت در پوشکها استفاده میشود. بعد از پایان فرآیند کشت، میتوان از بسترها به عنوان کود برای کشاورزی استفاده کرد. این بقایا حاوی ژلی است که رطوبت را در خود نگه میدارد. یعنی به عنوان اصلاحکننده خاک برای حفظ رطوبت در مناطق خشک عمل میکند.
این تحقیق نشان داد که پرورش قارچ صدفی پلاستیک خوار روی پوشکهای مصرفی میتواند راه حلی برای 3 مشکل باشد.
- زبالههای پلاستیکی از جمله پوشک
- دسترسی به منابع غذایی با پروتئین بالا
- حفظ رطوبت خاک در مناطق خشک
مولف:
گردآوری، ترجمه و تحریر توسط تیم رسانه هاگ
کپی فقط با ذکر منبع مجاز است.
منابع: sciencedaily.com و kxan.com و fastcompany.com
سورس مقاله: https://thehustle.co/news/can-mushrooms-solve-the-worlds-diaper-problem
جدیدترین اخبار علمی درباره قارچ ها را از طریق مجله خبری هاگ دنبال کنید.
